ziemia.doc

Scenariusz lekcji

Dla dobra Ziemi

Scenariusz z wykorzystaniem metaplanu i działań plastycznych

2 × 45 min

Cele lekcji:

Uczeń:

– wymienia działania służące dbaniu o środowisko,

– formułuje definicje podanych słów,

– wyjaśnia, jak prawidłowo gospodarować odpadami,

– wylicza zagrożenia, jakie stwarza niewłaściwe postępowanie ze śmieciami,

– porównuje własne wnioski ze zdaniem koleżanek i kolegów,

– odczytuje znaczenie symboli umieszczonych na opakowaniach produktów, wskazujących sposób postępowania z odpadami,

– przyporządkowuje odpady do właściwych pojemników na śmieci,

– tłumaczy znaczenie terminu ekologia,

– określa, jakie działania można uznać za ekologiczne,

– wykonuje pracę plastyczną z wykorzystaniem surowców wtórnych.

Metody:

– metody aktywizujące – metaplan, działania plastyczne,

– rozmowa kierowana,

– praca z tekstem,

– praca z materiałem ilustracyjnym.

Formy pracy:

indywidualna, grupowa, zbiorowa.

Środki dydaktyczne:

– podręcznik z ćwiczeniami do zajęć technicznych dla klas 4–6 „Jak to działa?” (s. 102–105),

– karta pracy „Żyjemy ekologicznie”,

– słownik języka polskiego,

– arkusze papieru, kartki samoprzylepne, flamastry,

– opakowania różnych produktów, odpady plastikowe, drewniane, kartonowe oraz metalowe, klej, nożyczki, zszywacze do papieru.

Przygotowanie do lekcji

Każdy uczeń przynosi na zajęcia odpady i opakowania po różnych produktach (np. butelki po napojach, kartony, puszki, patyki po lodach, zakrętki od butelek).

Przebieg lekcji:

Faza wprowadzająca

1. Czynności organizacyjne: sprawdzenie obecności, podanie tematu lekcji.

2. W ramach wprowadzenia w tematykę zajęć nauczyciel pyta uczniów, jak na co dzień dbają o swoją planetę. Odpowiedzi zostają zapisane w zeszycie.

Faza realizacyjna

1. Wskazana osoba odczytuje informacje zawarte w tekście „Śmietnik – i co dalej?” ze s. 102 podręcznika. Następnie uczniowie formułują definicje określeń: odpad gospodarczy, recykling, surowiec wtórny. W dalszej kolejności wyjaśniają, jak prawidłowo gospodarować odpadami i wykonują ćwiczenie 1. ze s. 102 – uzupełniają schemat przedstawiający różne sposoby postępowania ze śmieciami.

2. Nauczyciel poleca przeczytać „Ekowiadomość” zamieszczoną na s. 102 podręcznika
i wypisać wymienione w niej nazwy odpadów oraz czas ich rozkładu. W kolejnym etapie ćwiczenia uczniowie w parach poszukują odpowiedzi na pytanie: Jakie zagrożenie dla zwierząt stwarza nieodpowiednia gospodarka odpadami?. Każda para podaje dwa skutki wynikające z niewłaściwego postępowania ze śmieciami. Na zakończenie porównuje swoje wnioski ze zdaniem koleżanek i kolegów z klasy.

3. Uczniowie realizują ćwiczenie 2. ze s. 103 podręcznika – odczytują znaczenie symboli umieszczanych na opakowaniach produktów, wskazujących sposób postępowania
z odpadami. Następnie oglądają przyniesione opakowania po różnych produktach. Odszukują na nich informacje dotyczące recyklingu opakowań.

4. Na polecenie nauczyciela uczniowie zapoznają się z tekstem znajdującym się na s. 103 podręcznika, dotyczącym tego, co i gdzie wyrzucać. Wymieniają nazwy odpadów, które nie pojawiły się w żadnej z grup przedstawionych na ilustracjach na s. 103 (np. zużyty sprzęt elektroniczny, baterie, resztki żywności). Na zakończenie określają sposób postępowania
z odpadami.

5. Uczniowie wykonują ćwiczenie 4. ze s. 104, polegające na posegregowaniu wymienionych odpadów. Dodatkowo uwzględniają w tabeli przedmioty przyniesione przez siebie na lekcję.

6. Nauczyciel podaje zagadnienie do rozpatrzenia metodą metaplanu: Jak sobie radzić
z odpadami?. Zawiesza na tablicy duży arkusz papieru z narysowaną tabelą składającą się
z pięciu części. W odpowiednich miejscach znajdują się nagłówki: Temat, Jak jest?, Jak powinno być?, Dlaczego nie jest tak, jak być powinno?, Wnioski. Następnie rozdaje wszystkim kolorowe kartki samoprzylepne i zapisuje w rubryce Temat problem do rozstrzygnięcia. Uczniowie indywidualnie opracowują odpowiedzi na pytania: Jak jest?, Jak powinno być?. Swoje propozycje zapisują na kartkach samoprzylepnych i przyczepiają we właściwych miejscach tabeli. W dalszej kolejności wspólnie ustalają odpowiedź na pytanie: Dlaczego nie jest tak, jak być powinno?. Najtrafniejsze pomysły umieszczają w tabeli. Osoba chętna głośno czyta zgromadzone propozycje. Uczniowie pod kierunkiem nauczyciela analizują poszczególne odpowiedzi. Następnie formułują wnioski prowadzące do rozstrzygnięcia omawianej kwestii i wpisują je w ostatniej rubryce tabeli. Nauczyciel podsumowuje dyskusję i dokonuje merytorycznej oceny pracy uczniów. Przykładowy metaplan znajduje się w Materiałach dla nauczyciela.

7. Wybrany uczeń odczytuje w słowniku języka polskiego wytłumaczenie terminu ekologia. Uczniowie wykonują zadania w karcie pracy – uzupełniają schemat nazwami działań, które uznaje się za ekologiczne, oraz określają, do czego można wykorzystać przedmioty ukazane na ilustracjach.

8. Nauczyciel dzieli klasę na grupy. Zadaniem każdej z drużyn jest stworzenie techniką kolażu pracy plastycznej pod tytułem „Miasto”. Uczniowie mają do dyspozycji odpady przyniesione na lekcję oraz klej, nożyczki i zszywacze. Po upływie wyznaczonego czasu zespoły prezentują gotowe kolaże. Nauczyciel ocenia pomysłowość i estetykę prac.

Faza podsumowująca

1. Uczniowie wspólnie z nauczycielem planują organizację działań przedstawionych
w ćwiczeniu „Mam pomysł” ze s. 104 podręcznika. Nauczyciel określa czas wykonania poszczególnych zadań i wskazuje osoby odpowiedzialne za ich realizację. Wyznacza też termin prezentacji efektów pracy zespołów.

2. Zadanie domowe:

Wykonaj ćwiczenie „Sprawdź się” ze s. 105 podręcznika – rozwiąż krzyżówkę i odczytaj hasło.

Materiały dla nauczyciela

Przykładowy metaplan do zagadnienia „Jak sobie radzić z odpadami?”