70

SPOŁECZNA    WYŻSZA    SZKOŁA

PRZEDSIĘBIORCZOŚCI   I    ZARZĄDZANIA

W   ŁODZI

KIERUNEK  STUDIÓW:  PEDAGOGIKA

ZWIERZCHOWSKA   BEATA

NUMER  ALBUMU:

40325

Subkultury młodzieżowe w postrzeganiu młodzieży gimnazjalnej w gminie wiejskiej na podstawie badań uczniów Gimnazjum w Sońsku

                                                                                     Praca licencjacka

                                                                            napisana  w  Katedrze  Pedagogiki

                                                                           pod kierunkiem  dr. Anny Walczak

Łódź  2011

Spis treści

Wstęp                                                                                                                                            3

1.      Subkultury młodzieżowe jako element życia społecznego                                          5

1.1.                        Geneza subkultur młodzieżowych                                                                      5

1.2.                        Podstawowe subkultury młodzieżowe funkcjonujące w

polskim społeczeństwie                                                                                    9

1.3.                        Kierunki rozwoju kontrkultur młodzieżowych                                          22

2.      Metodologia badań własnych                                                                                                  26

2.1.                        Przedmiot i cel badań                                                                                                  26

2.2.                        Problemy i hipotezy badawcze                                                                      31

2.3.                        Metoda, techniki i narzędzia badań                                                                      35

2.4.                        Dobór próby badawczej                                                                                    36

2.5.                        Opis przebiegu badań                                                                                                  37

2.6.                        Krytyka zebranego materiału                                                                                    38

3.      Omówienie badań własnych                                                                                                  39

3.1.                        Znajomość subkultur młodzieżowych przez badanych uczniów              39

3.2.                        Znajomość cech charakterystycznych subkultur młodzieżowych              

przez uczniów gimnazjów w gminie wiejskiej Sońsk                            44

3.3.                        Poziom wiedzy badanych uczniów szkół gimnazjalnych na temat

subkultur młodzieżowych                                                                                    50

Podsumowanie                                                                                                                              63

Bibliografia                                                                                                                              66

Spis rysunków                                                                                                                              68

Aneks – ankieta                                                                                                                              70

Wstęp

Subkultury są już stałym elementem życia społecznego. W zasadzie grupy młodzieży mające odmienne zdanie od „dorosłej części społeczeństwa istniały zawsze, inaczej się tylko nazywały i nie było na ich temat opracowań naukowych. Trudniej też było o upowszechnienie wspólnych ideologii i masowość takich grup z powodu trudności w komunikacji pomiędzy młodzieżą. Współcześnie subkultury są bardziej widoczne
z jednej strony ze względu na upowszechnianie ich przez media, z drugiej zaś dzięki łatwości, jaką mają ich członkowie w komunikowaniu się między sobą oraz powszechnemu dostępowi do informacji, dzięki czemu upowszechniają się ideologie subkultur i skłaniają młodzież do naśladowania rówieśników nawet z odległych zakątków świata.

Motywem podjęcia takiego tematu pracy było odczucie, że subkultury zaczynają się wymykać spod społecznej kontroli i stanowią coraz większe zagrożenie dla bezpieczeństwa publicznego. Celem pracy było zbadanie, czy młodzież gimnazjalna zna problemy związane z subkulturami i potrafi je właściwie ocenić.

Praca składa się z trzech rozdziałów. Rozdział pierwszy zatytułowany jest: „Subkultury młodzieżowe jako element życia społecznego”. W jego pierwszej części przedstawiono genezę subkultur młodzieżowych, w drugiej podstawowe subkultury młodzieżowe funkcjonujące w polskim społeczeństwie, ze szczególnym uwzględnieniem subkultur globalnych, które znalazły swoje odpowiedniki wśród polskiej młodzieży oraz te najbardziej nagłośnione medialnie. Starano się charakterystyki subkultur przedstawić w sposób obiektywny, wskazując zarówno ich cechy pozytywne, jak i zagrożenia, jakie niosą one dla swoich członków. W podrozdziale trzecim przedstawiono kierunki rozwoju kontrkultur młodzieżowych.

Rozdział drugi poświęcony jest metodologii badań własnych. Przedstawiono w nim przedmiot i cel badań, problemy i hipotezy badawcze oraz metody, techniki
i narzędzia badań. Omówiono w nim też sposoby doboru próby badawczej, opis przebiegu badań i krytykę zebranego materiału. W czasie opracowywania tego rozdziału korzystano
z literatury omawiającej metodologię badań pedagogicznych ze szczególnym uwzględnieniem pracy Tadeusza Pilcha i Teresy Bauman: „Zasady badań pedagogicznych. Strategie ilościowe i jakościowe”.

Rozdział trzeci poświęcony jest omówieniu badań własnych. W pierwszej części przedstawiono znajomość subkultur młodzieżowych przez badanych uczniów, w drugiej omówiono znajomość przez badanych charakterystycznych cech poszczególnych subkultur młodzieżowych, w trzeciej natomiast poziom wiedzy badanych uczniów na temat subkultur młodzieżowych. Całość zakończono podsumowaniem.

1.      Subkultury młodzieżowe jako element życia społecznego

1.1.                        Geneza subkultur młodzieżowych

Każde społeczeństwo ma własna kulturę, wynikającą z tradycji, uwarunkowań geograficznych, klimatycznych i innych czynników. Jednak w każdym społeczeństwie funkcjonują grupy ludzi o charakterystycznej specyfice, tworzące subkultury (podkultury). Termin ten jest pojęciem wieloznacznym i można przyjąć, iż są nią grupy ludzi, w których  uczestnicy realizują własne dążenia, marzenia i zaspokajają swoje potrzeby, mają podobne zainteresowania i stosują inny styl życia, odmienne systemy wartości, inne normy i zasady postępowania od tych, które uznaje ogół społeczeństwa, w którym żyją[1]. Wyraz subkultura, potocznie wywołuje negatywne skojarzenia, gdyż właśnie związany jest z łamaniem zasad społecznych i moralnych, brakiem przystosowania czy wręcz z patologią. Trzeba jednak pamiętać, że ta subkultura może reprezentować znaczący głos pokolenia i wnosić swój wkład w tworzeniu innych, nowych społeczno-kulturowych wartości. Może rozwijać i wzbogacać ogólny dorobek kulturowy, jednak może też burzyć ład i porządek społeczny i wywoływać w otoczeniu strach, panikę i przerażenie. Podkultury mogą tworzyć różne osoby, także dzieci i młodzież[2].

 Wyraz subkultura bywa różnie definiowany. Zazwyczaj wiąże się go
z nieprzystosowaniem społecznym, z patologią, podważaniem ogólnie przyjętych norm,
z wyobcowaniem kulturowym. M. Pęczek w „Małym słowniku subkultur młodzieżowych” stwierdza, że subkultura to względnie zwarta grupa społeczna, pozostająca na poboczach dominujących w danym systemie sposobów życia społecznego, wyrażającego swoją inność poprzez negowanie lub podważanie utrwalonych lub ogólnie akceptowanych wzorów kultury. Trudno jest podać jednoznaczną definicję subkultury, nie ma bowiem dla jej określenia jednolitych kryteriów.

Bogdan Suchodolski pisał, że ,,Każdy człowiek jest włączony w wielkie procesy historyczno-społeczne, które dzieją się w jego kraju, każdy człowiek wplątany jest w pewien sposób w przemiany świata i jego konflikty  zachodzące w epoce, w której żyje. Każdy człowiek uczestniczy w kulturze swego wieku. Każdy z ludzi jest w pewien sposób elementem większych całości i zawsze każde ,,ja" włączone jest w różnorakie ,,my””.[3]

Okres dorastania jest ważnym etapem w życiu młodego człowieka. Charakteryzuje się gwałtownymi zmianami o silnej dynamice, obejmując dorastanie fizjologiczne, intelektualne, moralne i społeczne. Następujący wówczas rozwój aktywności umysłowej: umiejętność analizowania, wnioskowania, wydawania sądów sprawia, że młodzież zaczyna negatywnie odnosić się do dorosłych – wygłaszanych przez nich poglądów i zasad, co powoduje w konsekwencji często do kryzysu ich autorytetu. Niemożność porozumiewania się dorastających dzieci z rodzicami powoduje, iż często „wkraczają” koledzy, którzy zajmują niejako rolę rodziców i stają się ...