DIETA ASPIRYNOWA.doc

„DIETA ASPIRYNOWA”

Pokarmy dozwolone:
- ziemniaki, bułki, ryż, świeże ryby, mięso gotowane
- gruszki obrane ze skórki, jabłka zielone, kapusta, brukselka, seler, pory, zielona sałata, groszek, pietruszka
- mleko, biały chudy ser, jaja, masło /w umiarkowanych ilościach/
- zależnie od tolerancji - w małych ilościach: marchew, buraki

Pokarmy zabronione: (tu cała litania, że aż włosy dęba stają)
- owoce: morele, brzoskwinie, cytrusy /pomarańcze, mandarynki, cytryny/, winogrona, jeżyny, wiśnie, czereśnie, jagody, agrest, porzeczki, nektarynki, śliwki, maliny, truskawki, rabarbar, jabłka z czerwoną skórką
- warzywa: ogórki, oliwki, papryka, pomidory, kukurydza
- zioła: mięta, tymianek, estragon, rozmaryn, szałwia, oregano, majeranek, bazylia
- przyprawy: pieprz, cynamon, kminek, anyż, curry, gałka muszkatołowa, musztarda, papryka, keczup
- orzechy: migdały, ziemne, pistacjowe, kokosowe, włoskie
- produkty bogate w drożdże
- napoje: soki owocowe, cola, kawa, herbata, alkohole
- pokarmy sztucznie barwione: cukierki, galaretki, kisiele, lemoniada
- konserwy i przetwory konserwowane benzoesanem sodu, wapnia lub potasu
- wszystkie pokarmy, napoje i dodatki w kolorze żółtym, pomarańczowym, różowym, czerwonym i brązowym, także leki w kolorowych polewach."

W diecie aspirynowej zabronione jest spożywanie wszelkich pokarmów zawierających salicylany, a więc związki podobne pod względem budowy chemicznej i działania do kwasu acetylosalicylowego ( czyli Aspiryny). Stosuje się ją u osób, które nie tolerują aspiryny (pokrzywka, duszność, utrata przytomności albo tylko świąd skóry po przyjęciu aspiryny). Dieta aspirynowa jest szczególna polecana chorym na tzw. astmę aspirynową. To choroba, w której z astmą współistnieją polipy nosa i nietolerancja aspiryny.

Należy unikać żywności, produkty zawierające dodatki tj. kwas benzoesowy i jego pochodne ( E 210-19), siarczany ( E 220-28) lub gulasany ( E 310-12), produktów zawierających E 102, E 104, E 110, unikać drożdży i pleśni ( polecam przejść na chleb razowy).

Należy spożywać dużo żywności zawierającej witaminy z grupy B tzn. zielonolistne warzywa, nasiona roślin strączkowych ( oprócz ogórków, por, grochu)

Co do do kawy i herbaty. Posiada składniki które zapobiegają objawom astmy aspirynowej lub samej nietolerancji na tą substancję.

ELIMINACYJNA DIETA ASPIRYNOWA

Dieta składa się z:

1. Pokarmów zalecanych do spożywania bez ograniczeń, takich jak:
   ziemniaki, chleb, bułki, ryż, świeże ryby, mięso, sałata, pietruszka;
2. Pokarmów zabronionych takich jak:
   banany, cytryny, pomarańcze, grapefruity, piwo, czerwone wino, wódki, niektóre gatunki jabłek/ m.in. malinówki/, wiśnie, czereśnie, porzeczki, truskawki, pomidory, maliny;
3. Pokarmów spożywanych w zależności od tolerancji, takich jak:
   marchew, buraki;
4. Pokarmów, które można spożywać w umiarkowanych ilościach, takich jak:
   mleko, sery, jaja, masło.

Ponadto w diecie zaznaczono, że potrawy powinny być przygotowane na naturalnych olejach roślinnych/ najlepsza jest oliwa z oliwek/, zabroniony jest smalec i margaryna.

Wyłączyć z diety należy pokarmy barwione sztucznie, głównie kolorem żółtym i czerwonym /budynie, kisiele, galaretki i inne/, a także pokarmy konserwowane benzoesanem sodu, potasu i wapnia oraz zawierające kwas benzoesowy.

Z leków o działaniu przeciwzapalnym i przeciwgorączkowym dozwolony jest SACHOL, SALICYLAMID, BENALGIN, ARECHIN, PARACETAMOL.

Dieta aspirynowa lub dieta niskosalicylanowa (ang. Low salicylate diet) – dieta, która polega na zmniejszeniu podaży lub na wyeliminowaniu salicylanów poprzez odpowiedni dobór spożywanych pokarmów[1]. Dodatkowo zabronione jest stosowanie kwasu acetylosalicylowego (aspiryny) i innych pokrewnych leków[2]. Celem diety aspirynowej jest utrzymanie podaży salicylanów w spożywanych pokarmach na takim poziomie, przy którym nie będą występowały objawy niepożądane, w związku z tym całkowita eliminacja pokarmów, które zawierają salicylany może okazać się zbędna i niepotrzebnie restrykcyjna[1]. Poziom ten jest indywidualny (inny dla każdego pacjenta) oraz zależny od okoliczności, np. w sytuacjach stresowych zmniejsza się tolerancja organizmu na salicylany[1].

Zalecana dla pacjentów, u których występuje astma aspirynowa[2], dla osób uczulonych na aspirynę[3][4] oraz pomocniczo w leczeniu pokrzywki i ADHD[1].

Składa się z produktów spożywczych niezawierających salicylanów, tj. chleb, ryż, ziemniaki, biały ser, masło, świeże mięso[5]. Należy do diet lekkostrawnych i charakteryzuje się też wykluczeniem większości przypraw, konserw i pokarmów konserwowanych benzoesanami, syntetycznych środków zapachowych, smakowych i barwników[3].

Stosowana przez 14 dni w celu dokonania oceny tolerancji kwasu acetylosalicylowego u pacjentów cierpiących na pokrzywkę, po uprzednim wykonaniu próby prowokacyjnej z aspiryną[6]. Przykładem diety niskosalicylanowej jest program dietetyczny Feingolda, stosowany w ADHD[3].

W naturze salicylany można spotkać w warzywach, owocach, ziołach i przyprawach[4], herbacie, orzechach, sokach, winie i piwie[1]. Kwas salicylowy pełni rolę mediatora w odpowiedzi roślin na infekcje bakteryjne i wirusowe oraz stres środowiskowy, prowadząc do zainicjowania reakcji obronnych[7][8]. Zawartość salicylanów maleje w miarę dojrzewania owoców, dlatego poleca się konsumowanie owoców w ich dojrzałej postaci[3]. Również pokarmy ugotowane z reguły zawierają mniej salicylanów niż świeże lub suszone[4]. Salicylany mogą być także obecne w kosmetykach i innych produktach zdrowotnych[3][4]. Należy skontrolować skład produktu podany na etykietce pod kątem obecności salicylanów[1].

Zastosowanie diety niskosalicylanowej u osób chorych na astmę aspirynową, przewlekłą pokrzywkę lub astmę oskrzelową, często prowadzi do znacznej poprawy stanu zdrowia[9].

Zastosowanie diety niskosalicylanowej wymaga uprzedniej konsultacji lekarskiej oraz profesjonalnej kontroli zażywanych lekarstw[10].

Osoby na diecie niskosalicylanowej lub tuż po jej zakończeniu nie mogą zażyć (np. omyłkowo) leku zawierającego salicylany, albowiem nagłe wprowadzenie do organizmu odzwyczajonego od salicylanów sporej dawki może wywołać szok anafilaktyczny[10].

Salicylany w pożywieniu [edytuj]

Składniki, z których smaży się naleśniki – nie zawierają salicylanów (mąka, cukier, proszek do pieczenia, mleko, masło, jajka, sól i olej słonecznikowy[10]

Pieczony indyk po nasmarowaniu masłem czosnkowym i solą zawiera bardzo mało naturalnych salicylanów (jedynie w czosnku)[10]

Kakao do picia przyrządzone z kakao w proszku i mleka jest wolne od salicylanów[10]

Zwykły jogurt nie zawiera salicylanów[10]

Środki spożywcze różnią się między sobą zawartością salicylanów[4]. Ziarna zbóż, świeże mięso, ryby oraz nabiał praktycznie nie zawierają salicylanów. Większość owoców, szczególnie jagodowych oraz suszonych charakteryzuje się obecnością salicylanów. Warzywa wykazują dużą rozpiętość w zawartości salicylanów, od 0 do 6 mg/100 gramów, jak w przypadku korniszonów. Bardzo dużą ilość salicylanów zawierają zioła, np. rozmaryn, tymianek oraz przyprawy, np. garam masala, sproszkowana papryka i curry[11]. Badania wykazały, że salicylany obecne w pożywieniu zostają uwolnione w organizmie, stanowiąc źródło kwasu salicylowego[12]. Niektóre pokarmy o niskiej zawartości salicylanów spożywane w małych ilościach mogą być dobrze tolerowane[4]. Popularny napój – herbata dostarcza sporą ilość salicylanów. Także cukierki miętowe oraz z wyciągiem z korzenia lukrecji są źródłem salicylanów[11].

Dotychczasowe badania nie potwierdziły obecności kwasu acetylosalicylowego (aspiryny) w stanie naturalnym w owocach i warzywach[13].

Pokarmy spożywcze uszeregowane wg zawartości salicylanów[3]:

Produkty spożywcze charakteryzujące się średnią zawartością salicylanów mogą być konsumowane jedynie sporadycznie, natomiast te o wysokiej zawartości salicylanów najlepiej wykluczyć z diety[1].

Produkty spożywcze uszeregowane wg zawartości salicylanów[3]: