Choroby ryb - 2004.doc

(899 KB) Pobierz
CHOROBY RYB

 

 

 

 

 

 

 

Choroby ryb
Gatunki ryb słodkowodnych hodowanych w Polsce              3

Hodowla ryb              3

Hodowla karpia              3

Stawy karpiowe              4

Oznaczenia wiekowe karpia              6

Systemy nawadniania stawów              6

Zarybianie i odłowy stawów              6

Transport karpi              7

Żywienie karpia              7

Ryby roślinożerne              9

Rozród karpia              9

Ryby dodatkowe w gospodarstwie karpiowym              9

Chwast rybny              9

Ryby łososiowate              10

Hodowla pstrąga tęczowego              10

Rozród pstrąga tęczowego              11

Żywienie pstrąga tęczowego              11

Choroby zakaźne ryb              11

Posocznica wirusowa łososiowatych VHS ***              11

Zakaźna anemia łososiowatych ISA ***              12

Zakaźna martwica układu krwiotwórczego IHN ***              12

Zakaźna martwica trzustki IPN ***              13

Wiosenna wiremia karpia SVC ***              13

Ospa karpi *              14

Posocznica MAS ***              14

Erytrodermatitis (wrzodzienica karpia?) **              14

Wrzodzienica łososiowatych (Furunkuloza) **              14

Bakteryjna choroba nerek BKD ***              15

Yersinioza ERM ***              15

Edwardsielloza *              15

Flawobakterioza ****              16

Vibrioza **              16

Zapalenie pęcherza pławnego *              16

Branchiomykoza - Choroba grzybicza skrzeli ***              17

Pleśniawka **              17

Choroby pasożytnicze ryb              17

Przerostowa choroba nerek PKD ***              17

Kołowacizna łososiowatych **              18

Sferosporoza skrzeli i skóry              18

Kokcydioza *              18

Chilodonoza *              18

Trichodinoza *              19

Ichtiobodoza              19

Ichtioftirioza ****              19

Dactylogyroza ***              20

Gyrodaktyloza **              20

Diplostomoza *              20

Sangwinikoloza *              21

Kariofiloza *              21

Kawioza *              21

Liguloza *              22

Botriocefaloza ***              22

Nicienie              22

Angwilikoloza *              22

Filometroidoza ***              23

Pijawczyca **              23

Arguloza **              23

Choroby środowiskowe              23

Przyducha              23

Choroba siarkowodorowa              24


Gatunki ryb słodkowodnych hodowanych w Polsce

Do ryb hodowanych w Polsce należą:

1.       Karp

2.       Pstrąg tęczowy

Gatunki te zostały introdukowane w Polsce z dorzecza rzeki Dunaj (Karp) oraz z Ameryki Północnej (Pstrąg)

W latach 50-70 karp stanowił 90% produkcji ryb w Polsce, pstrąg 8% a inne 2%. W ostatnich 8-9 latach doszło do intensywnego rozwoju hodowli pstrąga tak, że w tej chwili karp to ok.60% hodowli, pstrąg tęczowy 30% a inne 10%.

 

Do innych ryb hodowanych w Polsce należą:

Ø       Amur biały

Ø       Tołpyga biała

Ø       Tołpyga pstra

Ø       Szczupak

Ø       Sum

Ø       Jesiotr („oryginalny” wyginął 100-120 lat temu)

Ø       Sandacz

Ø       Lin

Ø       Karaś srebrzysty (tzw. „japoniec”)[1]

Ø       Karaś pospolity (zwany złocistym)

 

Ryby jeziorne i rzeczne, do których zaliczamy: płoć, krąp, leszcz, brana, świnka, wzdręga – bez znaczenia gospodarczego

Hodowla ryb

Powierzchnia stawów w Polsce sięga około 60000 ha, podczas gdy w Niemczech, Austrii, Francji, Belgii w sumie około 40000 ha à Polska dużym zagrożeniem dla UE

Mamy niewiele wody w stosunku do innych krajów europejskich, chodzi głównie o rolę zbiorników retencyjnych, których w Polsce nie posiadamy zbyt wiele (różne role) oraz rozkład materii organicznej prze środowisko wodne (samooczyszczanie).

Polska ma dość dużą tradycje w hodowli ryb, jest ona krajem, w którym najwcześniej rozpoczęto hodować karpie (XIII w.). W wieku XIX powstał system hodowli wg Dubisza (obowiązujący do dziś) à przenoszenie ryb ze stawu do stawu po osiągnięciu przez nie określonego wieku. Metoda ta została przyjęta przez Niemcy, Czechy, Węgry.

 

W Polsce posiadamy jedno laboratorium główne, referencyjne, sprawujące nadzór merytoryczny nad badaniem wody i ryb, znajduje się ono w Puławach. Do jego celów należy m.in. przygotowywanie procedur badawczych, działa badawczych, instruowanie jak postępować w przypadku zagrożenia w hodowli ryb, testowanie jakości pracy innych laboratoriów (Koszalin, Gdańsk, Olsztyn, Wrocław/Katowice). W Danii znajduje się główne laboratorium zajmujące się chorobami ryb, sprawuje ono rolę nadzorczą nad placówką w Puławach. Weterynaryjna służba terenowa zajmuje się zabiegami sanitarno-weterynaryjnymi nad hodowlą ryb oraz zwalczaniem chorób zaraźliwych (u karpi brak, u pstrąga jest jedna taka choroba).

Hodowla karpia

W stanie wolnym karpie spotkać można w rzece Dunaj. Obecnie ryby te są hodowane w całej Europie, Japonii, USA, Chinach, Indonezji Izraelu, Indiach.

 

Karpia dzikiego charakteryzuje następujący stosunek wysokości do długości: 1 : 4

U karpia hodowlanego stosunek ten jest jak: 1: 2

 

Selekcji hodowlana karpia podąża w kierunku uzyskania ryby o dużej przeżywalności, ryby zdrowszej (karp pełno łuski zdrowszy).

Zalety karpia dla hodowli:

·         Szybkie tempo wzrostu

·         Wykorzystuje różnorodne zasoby pokarmowe

·         Lepsze mięso (bo pasze naturalne – w przeciwieństwie do pstrąga, w hodowli, którego wykorzystuje się w 100% granulaty)

·         Szczególnie w okresie przestoju żeru (listopad-marzec, – kiedy temperatura ¯ 6°C) bardzo smaczny, w okresie żeru zapach mułu (rozpad gnilny podłoża)

·         Zimą sen zimowy ß dobra kondycja bez pokarmu

·         Dobrze znosi ¯ zapotrzebowanie na tlen (doświadczalnie zapotrzebowanie minimalne to 4 mg/L, wg przepisów 5 mg/L, łosoś 7-8 mg/L)

·         Dobrze znosi wahania odczynu wody (optymalne 7.2 – 7.8)

·         Wykazuje się ­ poziomem odporności swoistej oraz oporności na zabiegi hodowlane, manipulacje…

·         Nie jest rybą drapieżną (zagęszczenie)

·         Zalety smakowe

Stawy karpiowe

Budowa stawu

1.       Grobla

2.       Mnich dopływowy – reguluje poziom wody w stawie

3.       Mnich odpływowy

4.       Dno

a.        Rów główny (gromadzenie się ryb w czasie odłowu)

b.       Rowy boczne (najczęściej dwa)

c.        Rowy strzałkowe – dochodzące promieniście do rowów bocznych

d.       Łowisko – tutaj zgromadzone ryby po spuszczeniu wody

5.       Doprowadzalnik – rów doprowadzający wodę do stawu

6.       Odprowadzalnik – rów odprowadzający wodę ze stawu

7.       Rów opaskowy – odgradzający stawy od użytków (po zewnętrznej stronie grobli)

8.       Samołówka – urządzenie do łowienia ryb ze stawu

 

Budowa grobli

              Spełnia ona funkcję tamy przed napływającą wodą, usypana jest z wału ziemnego wzmocnionego w środku kanałem z gliną

 

Rodzaje stawów

1.       Tarlisko – staw, w którym odbywa się tarło

2.       Ogrzewalnik wody dla tarliska – znajdujący się przed tarliskiem

3.       Ogrzewalnik dla tarlaków (dla odłowionych 15-20 kwietnia tarlaków, ♀ i ♂ osobno)

4.       Przesadka pierwsza

5.       Przesadka druga

6.       Zimochów narybkowy

Pierwszy rok hodowli

1.       Staw kroczkowy

2.       Zimochów kroczkowy

Drugi rok hodowli

1.       Stawy towarowe (handlowe)

2.       Stawy magazynowe

 

Pierwszy rok chowu

Tarlisko

              Powierzchni 0,01-0,03 ha, średnia głębokość 0,7-0,8 m, całkowicie osuszalne, nie podtapialne, dno porośnięte słodkimi trawami, dno nieprzepuszczalne, aby woda nie uciekała. Muszą być osłonięte od wiatru (naturalnie bądź sztucznie). Oddalone od ruchu drogowego (spokój). Wpada przed wpuszczeniem tarlaków nie może stać długo (zamulanie i gnicie trawy ~ ¯ klejenia się ikry). Na dopływie filtr żwirowy (woda się przesącza). W dnie tarliska rowy – pozwalające na osuszenia i sprawny odłów tarlaków. Staw ten służy do przeprowadzenia rozrodu – tarła w sposób naturalny.

Ogrzewalnik dla tarlisk

              Ostojnik wody dla tarlisk służący do ogrzewania wody. Znajduje się w bliskiej odległości do tarliska, powierzchni około 0,3 ha, głębokości 0,3–0,5 m, w miejscu dobrze nasłonecznionym, w miejscu zacisznym (ograniczenie chłodzenia wody przez wiatr).

Ogrzewalnik dla tarlaków

              Służy do przetrzymywania tarlaków w możliwie ciepłej wodzie. Nasłonecznienie, zacisze, głębokość 1,2–1,5 m. Powierzchnia około 0,1 ha.

Przesadka pierwsza

              Służy do odchowu wylęgu karpia w okresie pierwszych 5-6 tygodni życia. Obsad 100000-200000 sztuk na 1 ha powierzchni. Powierzchnia około 1-2 ha (do 5 ha), średnia głębokość 0,8 m (max ­ temperatury wody, pokarm naturalny dla wylęgu). Dno osuszalne by zapobiec pasożytom, bakteriom, chwastom (naturalna dezynfekcja), z możliwością uprawy. W dnie sprawne rowy denne (~odpływ wycieru karpia). Powinny być napełniane na 6-7 dni przed zarybieniem (bo owady drapieżne, nie wcześniej, bo brak pokarmu). Dużym zagrożeniem są żaby – konkurent pokarmowy, drapieżnik. Należy uprawiać w niej dno i dokonać tzw. wsiewek roślin motylkowych lub gorczycy lub zbóż, po to, aby zalane wcześniej zaczęło zagniwać – z tego pokarm naturalny (fitoplankton). Pożądane jest nawożenie obornikiem (układanym w kupki)[2] ewentualnie specjalne komposty (wcisnąć w dno). Przesadka pierwsza użytkowana jest od połowy maja do końca czerwca, czasem do połowy lipca (zimna wiosna). Potem przetrzymywane są na sucho!!

Przesadka druga

              Służy do chowu ryb w okresie lipca-października w pierwszym roku hodowli. Powierzchnia 2-3 do 5-10 ha, średnia ...

Zgłoś jeśli naruszono regulamin