Obszary logistyki:
• obsługa klienta
• transport
• utrzymanie zapasów
• realizacja zamówień
• przepływ informacji
• czynności zaopatrzeniowe
• magazynowanie
• pakowanie
• obsługa zwrotów towarowych
• obsługa serwisowa
• obsługa recyrkulacji odpadów
Główne zadanie logistyki w przedsiębiorstwie
Maksymalizacja zysków. Osiąga się ten cel przez stosowanie odpowiedniej strategii zarządzania produkcją. Powinna ona pozwolić na skrócenie czasu realizacji zleceń, zmniejszenie zaangażowania kapitału, zwiększenie wielkości obrotu kapitału.
· Logistyka zaopatrzenia
· Logistyka produkcji
· Logistyka dystrybucji
Zadania działu zaopatrzenia
• wyszukiwanie i aprobowanie dostawców
• zapewnienie zaopatrzenia poniżej najwyższego możliwego do zaakceptowania koszcie
• ostrzeganie wszystkich zainteresowanych o spodziewanym opóźnieniu dostawy
• sprawdzanie faktur wystawionych przez dostawców
• organizowanie wszelkich spotkań z dostawcami obecnymi jak i potencjalnymi
• zakupy nadzwyczajne
• konsultacje w ustanawianiu cen dla materiałów lub usług wprowadzanych na nowe rynki bądź po zmianach konstrukcyjnych
• działanie jako "okno na świat"
Procesy fizyczne zachodzące w sferze logistyki zaopatrzenia
• dopływy surowców, materiałów, elementów kooperacyjnych itp. do przedsiębiorstwa
• wszelkie czynności manipulacyjne związane z odbiorem transportem wewnętrznym i składowaniem dostaw
• przepływ materiałów do pierwszego stanowiska w procesie produkcji
• procesy informacyjne – pozyskanie i gromadzenie informacji oraz jej transformację prowadzą do ustalenia potrzeb materiałowych przedsiębiorstwa oraz realizacji zakupów
Elementy tworzące poziom obsługi klienta
• Przedtransakcyjne – pisemne deklaracje zasad obsługi klienta, wygoda zakupu i dostawy, struktura organizacji (zarządzanie relacjami z klientami) elastyczność systemu
• Transakcyjne – czas realizacji zamówień, terminowość, dostępność zapasów, wskaźnik realizacji zamówień, czas reakcji na pytania klienta.
• Potransakcyjne – dostępność części zamiennych i serwisu, czas odpowiedzi na wezwanie, obsługa reklamacji, skarg i gwarancja
Mierniki poziomu obsługi klienta
· czas cyklu realizacji zamówienia (przeciętny oraz czasy cząstkowe np. złożenie zamówienia, kompletacji, załadunku, przewozu),
· minimalna wielkość zamówienia,
· udział procentowy pozycji niedostępnych,
· udział procentowy zamówień klienta zrealizowanych kompletnie,
· udział procentowy zamówień, które mogą zostać zrealizowane z zapasów,
· udział procentowy uszkodzeń w trakcie transportu,
· udział odpowiedzi udzielonych tego samego dnia w ogólnej ich liczbie,
· średni koszt realizacji zamówienia,
· liczba błędów w transakcjach/ ogólna liczba transakcji,
· udział kosztów realizacji zamówienia w całkowitych kosztach logistycznych,
· ankiety badające ocenę poziomu obsługi i satysfakcję klientów, pozwalające na identyfikacje podstawowych problemów
Naturalna podatność transportowa - stopień odporności ładunków na warunki i skutki przemieszczenia, wynikający z ich właściwości fizycznych, chemicznych i biologicznych.
Techniczna podatność transportowa - stopień odporności ładunków na warunki i skutki przemieszczenia, która wynika z ich masy, objętości, kształtu oraz zabiegów mających na celu przystosowanie ładunków do transportu.
Ekonomiczna podatność transportowa – stosunek frachtu (opłat za przewóz) do wartości przewożonego ładunku
Normalizacja i unifikacja wszystkich ogniw procesu transportowego dotyczy:
-powierzchni magazynowych,
- ramp, dróg dojazdowych, wrót, dźwigów,
- urządzeń magazynowych (np. gniazda regałów),
-urządzeń transportu wewnętrznego i bliskiego (np. wózki podnośnikowe),
-przestrzeni ładunkowej środków transportowych (np. wagonów, samochodów, ładowni statków i samolotów),
- palet ładunkowych,
- opakowań transportowych,
- opakowań zbiorczych i jednostkowych,
- zespołów maszyn pakujących i formujących,
- materiałów opakowaniowych w arkuszach (np. sklejki, płyty, folie itp.).
Znaki na opakowaniach transportowych
· Znaki zasadnicze - identyfikują jednostkę ładunkową wraz z jej zawartością oraz odbiorcę,
· znaki informacyjne - określają niektóre cechy jednostki ładunkowej (masa, wymiary, itp.),
· znaki niebezpieczeństwa - wskazują cechy jednostki ładunkowej niebezpieczne dla ludzi i otoczenia, wymagające szczególnych środków ostrożności w transporcie i magazynowaniu,
· znaki manipulacyjne - wskazują sposób obchodzenia się z jednostką ładunkową w czasie manipulacji związanej z magazynowaniem i transportem
Kontenery
urządzenie transportowe:
- o stałym charakterze, mocnej konstrukcji, do wielokrotnego użytku,
- skonstruowane specjalnie do dla ułatwienia przemieszczenia ładunków za pomocą kilku rodzajów środków transportu, bez konieczności przeładowywania ładunku,
- wyposażone w urządzenia ułatwiające jego przestawienie z jednego środka transportu na drugi,
- o budowie umożliwiającej łatwe napełnianie i opróżnianie,
- o pojemności nie mniejszej niż 1 m3.
Podział kontenerów:
· małe - do 5 t brutto
· średnie - do 10 t brutto
· wielkie - powyżej 10 t brutto
q uniwersalne
q specjalizowane (uniwersalne z dodatkowym wyposażeniem)
q specjalne (zbiornikowe, do transportu zwierząt, warsztaty, mieszkalne, kontenerowe oczyszczalnie ścieków itp.)
v skrzyniowe (zamknięte, otwarte)
v elastyczne (głównie do ładunków sypkich luzem)
Ø standardowe (znormalizowane do transportu lądowego)
Ø nietypowe
Kontenery małe Masa brutto do 5 t, pojemność do 3 m3. Posiadają zazwyczaj własny układ jezdny i zwykle są przeładowywane ręcznie
Kontenery wielkie Masa brutto powyżej 10 t, pojemność powyżej 14 m3. Są bardzo rozpowszechnione w transporcie światowym. W Polsce najbardziej rozpowszechnionym kontenerem jest kontener stalowy kryty 1C o parametrach:
Kontener uniwersalny ogólnego przeznaczenia (general purpose container) 10ft 20ft 30 ft 40ft 45ft - przeznaczone są do przewozu wszystkich ładunków drobnicowych. Po dokonaniu modyfikacji mogą być również wykorzystywane do transportu ładunków luzem, zarówno sypkich, jak i ciekłych.
Kontenery palletwide - skonstruowano na bazie 40' kontenerów uniwersalnych. Zwiększono szerokość wewnętrzną kontenera, by umożliwić załadunek poprzeczny trzech europalet lub dwóch palet przemysłowych. Kontenery palletwide używane są w żegludze bliskiego zasięgu (relacje europejskie) tam, gdzie transport morski musiał sprostać konkurencji transportu samochodowego
Kontener o podwyższonej objętości (high cube) - przeznaczony jest specjalnie do przewozu ładunków lekkich, przestrzennych i o podwyższonej wysokości, uniemożliwiającej załadunek do standardowego kontenera. Podwyższona wysokość wynosi 9ft 6in (2895 mm).
Kontener z otwartym dachem (open top soft/hard top container) - przeznaczone są głównie do przewozu ładunków przekraczających wysokość kontenera standardowego, ładowanych od góry. Dach kontenera okrywany jest wodoszczelną plandeką wyposażoną w linkę z zamknięciem celnym. Kontenery open top coraz częściej wykorzystywane są do transportu towarów sypkich. Ładunek zasypuje się z góry, a do grawitacyjnego wyładunku używa się naczep kontenerowych wywrotek.
Kontenery Hard top (20') - do przewozu ciężkich ładunków ze zdejmowanym dachem , dach jest stalowy a otwór drzwiowy ma demontowaną górną belkę. Kontener przeznaczony do przewozu ładunków ciężkich i wysokich, które trudno lub nie można załadować do standardowego kontenera. Konstrukcja kontenera umożliwia załadunek zarówno od góry i przez otwór drzwiowy. Kontener wyposażony jest w liczne uchwyty mocujące.
Kontener z otwartym dachem i bokiem (flat rack container) - przystosowane są do przewozu ładunków, których wymiary uniemożliwiają wykorzystanie kontenerów uniwersalnych i typu open top. Silna konstrukcja podłogi oraz sztywno osadzone ściany czołowe umożliwiają mocowanie, zabezpieczanie i piętrzenie towaru. Podłoga kontenera i belki wzdłużne mają liczne uchwyty mocujące. Posiadają one składane ściany czołowe ułatwiające transport oraz składowanie pustych platform.
Kontener platforma (platform container) Przeznaczone są do przewozu ładunków ciężkich i gabarytowych. Ładowność kontenerów platform 40' wynosi ok. 40 ton i znacznie przewyższa inne rodzaje kontenerów. Wytrzymała podłoga umożliwia transport ładunków o dużych naciskach punktowych. Kontenery te używane są w relacjach port-port. Podobnie jak kontenery flaty, w kombinacji kilku mogą tworzyć na pokładzie lub w ładowni statku tween deck do transportu ładunków ponadgabarytowych. Kontenery platformy wyposażone są w uchwyty mocujące o podwyższonej wytrzymałości, znajdujące się na podłodze i belkach bocznych
Kontener cysterna, zbiornikowy (tank container) przeznaczone są do transportu płynnych chemikaliów lub cieczy pitnych. Zbiornik z całym oprzyrządowaniem umieszczony jest w ramie uniwersalnego kontenera 20ft. Do transportu artykułów spożywczych używa się jedynie specjalnych kontenerów oznakowanych "Potable Liquids only". Kontenery napełnia się zazwyczaj w minimalnie 80%, by zapobiec niebezpiecznym, gwałtownym falowaniom cieczy podczas transportu. Maks. napełnianie sięga 95% z powodu rozszerzalności cieplnej.
Kontener chłodniczy (refrigerated container) - służą do transportu ładunków wymagających stałej temperatury. Umożliwiają zachowanie zadanej temperatury w trakcie transportu: warzyw, owoców, napojów, mrożonek itp. Mogą być wyposażone w dwa typy agregatów: elektryczne i elektryczno-spalinowe (niezależne źródło energii). Kontenery chłodnicze można również wykorzystywać bez agregatów jako termy. Ściany mają konstrukcję przekładową wypełnioną pianką poliuretanową. Podłoga wykonana jest z aluminiowych T-gratingów spełniających funkcję kanałów powietrznych. Jednostka chłodząca podtrzymuje automatycznie stałą temperaturę w przedziale ok. +25°C - -25°C
Kontenery transportowe (inaczej nadwozia wymienne) - są uniwersalnym środkiem transportu używanym przez wiele firm transportowych, spedycyjnych i pocztowych. Kontenery są wyposażone w regulowane nogi podtrzymujące, dzięki którym ich załadunek i rozładunek jest możliwy bez użycia specjalistycznych urządzeń przeładunkowych
Jednostki pakietowe
· złożone z co najmniej dwóch sztuk tego samego rodzaju,
· dostosowane wymiarami do skrajnych gabarytów kolejowych i pojazdów drogowych przy racjonalnym wykorzystaniu powierzchni i przestrzeni ładunkowej środków przewozowych,
· ukształtowane tak, by możliwe było przemieszczenie ich za pomocą sprzętu zmechanizowanego, bez naruszania ich formy i trwałości.
Pakietyzacji poddawane są ładunki, których wymiary i masa nie pozwalają na transport za pomocą jednostek paletowych. Sposoby tworzenia pakietów w Polsce objęte są normami
Wózki jezdniowe – kołowe pojazdy o napędzie silnikowym, przystosowane do przewozu jednostek ładunkowych do kilkunastu ton.
Wózki spalinowe z napędem diesla - spotykane na terenie otwartym; place manewrowe, tartaki, składy budowlane, hurtownie, itp. W pomieszczeniach zamkniętych powinny być zaopatrzone w specjalne filtry powietrza lub filtr pyłowy. Silniki spalinowe stosowane do napędów wózków wyróżniają się niską maksymalną prędkością obrotową i wysokim momentem napędowym. Stosowana jest przekładnia hydrokinetyczna zapewniająca bezstopniowe przełożenie, cichą pracę i wysoką trwałość. Wózki spalinowe wyróżniają się dużą prędkością jazdy (do 25 km/h z obciążeniem, do 40 km/h bez obciążenia).
Wózki spalinowe napędzane gazem - mniejszy poziom emisji toksycznych emisji spalin. Do napędu używa się dwóch rodzajów gazu:
LPG (gaz płynny propan – butan) - uzyskiwany jest jako produkt uboczny przy rafinacji ropy naftowej.
CNG (gaz ziemny) – jest bezpieczniejszy w eksploatacji i pozwala na łatwą wentylację hal, gdyż jest lżejszy od powietrza. Jest również tańszy niż LPG i zapewnia niższą emisję spalin.
Wózki elektryczne - wózki akumulatorowe, stosowane w zamkniętych pomieszczeniach np. magazyny, chłodnie;
Systemy sterowania umożliwiają:
- zsynchronizowanie ruchu silników napędzających koła,
- zastosowanie systemu samoczynnego nadzoru i diagnostyki,
- płynne podnoszenie, opuszczanie i pochylanie masztu,
- odzyskiwaniu energii hamowania.
Wózki akumulatorowe mają mniejszą moc, posiadają mniejszy zasięg niż wózki z napędem spalinowym.
Wózki spalinowo-elektryczne - w napędzie tych wózków prądnica, napędzana przez wydajny silnik wysokoprężny, wytwarza prąd dla elektrycznych silników napędzających przednie koła wózka. Wózki o tym napędzie zawierają układ hamowania elektrodynamicznego, zdolność zmiany kierunku jazdy przy każdej prędkości możliwość jazdy „pełzającej” przy jednoczesnym szybkim podnoszeniu ładunku.
Wózki unoszące - używane do uniesienia palety na kilka centymetrów, przejeździe na niewielkie odległości i postawienia palety na posadzce.
Wózki podnośnikowe
• rozładunek, załadunek palet z i na inne środki transportu
• transport palet pomiędzy magazynami i wewnątrz nich
• składowanie palet na małych i średnich wysokościach
Wózki widłowe boczne - wózki specjalistyczne, boczny załadunek, stosowane do przewozu ładunków dłużycowych. Ładunki są pobierane widłami z boku i składowane na platformie a następnie transportowane bokiem – korytarz roboczy można zredukować do szerokości nieznacznie przekraczającej szerokość samego wózka
Wózki korytarzowe - podejmują paletę z gniazda regałowego i przemieszczają ją wewnątrz korytarzy pomiędzy regałami
Wózek podnośnikowy wielokierunkowy – każde z czterech kół posiada niezależne sterowanie, dzięki czemu te wózki mogą poruszać w dowolnym kierunku
Wózki widłowe z osią skrętna (masztem skrętnym) - wózek widłowy przeznaczony na bardzo wąskie korytarze robocze.
Wózki terenowe - stosowane są na nieutwardzony i grząski teren Posiadają duży prześwit oraz podwójne ogumienie z wysokim bieżnikiem oraz mocną budowę.
Wózki widłowe podwieszane - używane są do rozładunku towarów przy pomocy operatora wózka widłowego, równocześnie będącego kierowcą ciężarówki
Wózki z wychylnym masztem – do przeładunku pustych kontenerów. Możliwość składowania kontenerów wszystkich typów
Wózek podnośnikowy (podsiębierny) bramowy przeznaczony jest do podnoszenia i przemieszczania kontenerów podwieszanych wewnątrz jego własnej ramy. Stosowany jest do transportu oraz układania w warstwy kontenerów na terminalu kontenerowym. Podobnie w relacji odwrotnej. Zabiera ze składowiska przeznaczony do załadunku kontener i dostarcza go na nabrzeże dla dalszego załadunku przez suwnicę nabrzeżową na statek.
Wózki przewożące - Przeznaczone do transportu między wydziałami zakładu, nie posiadają własnych urządzeń rozładunkowych
Do piętrzenia w stosach nadają się:
- wielkogabarytowe ładunki nie formowane w jednostki paletowe, posiadające wystarczającą wytrzymałość na ściskanie, kształt oraz podatność na piętrzenie (możliwość zastosowania wózka podnośnikowego np. bele papieru),
-paletowe jednostki ładunkowe, zabezpieczone przed rozformowaniem np. pudła kartonowe obciągnięte folią termokurczliwą, pojemniki do napojów, worki z nawozami sztucznymi,
- pakietowe jednostki ładunkowe np. rury w jarzmach, pakiety tarcicy zblokowane stalową taśmą
Regały półkowe
· Składowane są towary małogabarytowe.
· Niskie regały stosuje się przy ręcznej obsłudze z posadzki magazynu.
· Wyższe wysokości regałów są obsługiwane przez pracowników korzystających z drabin przejezdnych.
· Duże wysokości regałów mogą być obsługiwane przez zastosowanie wózka podnośnikowego, przenoszącego materiały na wyższe piętra.
Regały jednopoziomowe - skręcane i składane, do wysokości około 3 m
Regały wielopiętrowe – można je dostosować do średniej wysokości hali oraz rozbudować lub przebudować
Regały wysokiego składowania - optymalne wykorzystanie kubatury magazynu. Stosuje się je tam, gdzie nie ma dużej powierzchni, przejścia są wąskie, natomiast istnieje możliwość rozbudowy magazynu "do góry".
Regały samonośne - zabudowę regałami półkowymi można wykorzystać jako konstrukcję nośną do utworzenia nowych kondygnacji. System pozwala na oszczędności przy wznoszeniu konstrukcji nośnych kolejnych pięter. Zastosowanie tych regałów pozwala uzyskać dodatkową powierzchnię.
Regały do towarów wielkogabarytowych – dostosowane do nietypowych wymiarów towarów.
Regały wjezdne - Podstawową cechą takich regałów jest możliwość wjazdu wózka podnośnikowego w głąb regału, pomiędzy ramy regałowe wyposażone we wsporniki dla palet
Regały wjezdne odpowiednie do składowania produktów jednego typu, o małej rotacji i dużej liczbie palet przypadających na jednostkę magazynową. Jest to system pozwalający na maksymalne wykorzystanie dostępnej przestrzeni magazynowej (aż do 85%).
Regał przepływowy (przelotowy) - regał jest nieruchomy, natomiast składowane towary przemieszczają się w stosunku do konstrukcji regału. First In - First Out.
Regały paletowe przepływowe W systemie tym palety składowane od najwyższej części regału, przesuwają się z kontrolowaną prędkością do przeciwległego końca po rolkach, pod wpływem działania siły ciężkości, co zapewnia rotację produktu
Regał push back - Akumulacyjny system składowania, pozwalający składować do czterech palet na głębokość. Odpowiedni do magazynowania produktów o średniej rotacji. Wszystkie palety na każdym poziomie, z wyjątkiem ostatniej, umieszczane są na zestawie wózków, zamontowanych pod minimalnym kątem. Część przednia znajduje się najniżej, co ułatwia przesuwanie się palet do przodu po wyjęciu palety zewnętrznej
Regał okrężny - Szybki dostęp do szukanego towaru. Realizacja zasady - towar do człowieka.
...
olka.m602