1.Jaka budowa układu równowagi jest konieczna do przeprowadzenia umacniania wydzieleniowego?
-musi to być układ z malejąca rozpuszczalnością.
2.Jaki warunek musi spełniać dodatek stopowy, aby możliwe było przeprowadzenie przesycania?
-musi częściowo rozpuszczać się w osnowie
3.Jak przebiega obróbka cieplna polegająca na przesycaniu i starzeniu?
-przesycanie-nagrzanie stopu do właściwej temperatury, wygrzanie w niej przez okres wystarczający do przejścia do roztworu stałego nie rozpuszczonych składników stopu i szybkie oziębienie
-starzenie-zespół zjawisk zachodzących w stopie w związku z przygotowaniem do wydzielenia fazy przesyconej oraz sam proces wydzielenia tej fazy
4.Czym różni się starzenie naturalne od starzenia przyspieszonego?
-starzenie naturalne zachodzi w temperaturze otoczenia
-starzenie przyspieszone odbywa się wskutek nagrzania przesyconego roztworu
5.Jakie zjawiska zachodzą w stopach Al z Cu podczas starzenia?
-tworzenie się stref GPI, GPII, Θ², Θ¢, Θ
-nawrót
6.Jak powstają strefy Guiniera-Prestona?
W temperaturze otoczenia sieci przesyconego roztworu o przypadkowym rozmieszczeniu atomów (Al i Cu), atomy Cu skupiają się w określonym miejscu sieci krystalicznej, tworząc lokalne segregacje zwane GPI.
7. Jak zbudowana jest koherentna granica międzystrefowa?
W koherentnej granicy międzystrefowej występuje tendencja takiej wzajemnej orientacji dwóch faz, aby atomy na granicy międzyfazowej należały jednocześnie do sieci 1 i 2 fazy.
8.Jaka forma wydzieleń skutkuje najwyższą wytrzymałością durali?
Durale cynowe PA9 (zawierają Zn, Mg, Cu, Mn, Zr, Ti)
9.Jaka struktura jest charakterystyczna dla durali?
Struktura dwufazowa ω i Θ:
-faza ω-będąca roztworem stałym granicznym Cu w Al o zmiennej rozpuszczalności ze zmianą temperatury od 5,7% Cu w temp. 548°C do 0,1% Cu w temp.20°C
-faza Θ-będąca roztworem stałym granicznym Al na bazie fazy międzymetalicznej Al2Cu (ok. 1% Al. w Al2Cu).
10.Na czym polega zjawisko nawrotu?
Nawrót polega na tym, że przy ciągłym wzroście temperatury podczas starzenia pierwotne stadia nie następują przez przemianę jednej fazy w drugą, lecz przez zanik poprzedniej i zarodkowanie kolejnej fazy. Wiąże się to z chwilowym spadkiem wytrzymałości.
11.Jakie są najważniejsze etapy wytwarzania aluminium?
-wzbogacanie boksytu metodą ługowania
-kalcynacja (odwodnienie)
-mieszanie aluminium z kriolitem
-ratyfikacja aluminium przy pomocy elektrolizera
12.Jakimi właściwościami charakteryzuje się czyste Al?
Duża plastyczność, niewielka gęstość, dobre przewodnictwo cieplne i elektryczne, odporność na działanie wody, H2CO3, H2S, wielu kwasów organicznych, związków azotowych, niska wytrzymałość, niewielka twardość 15-30 HB
13.Jakie dodatki stopowe są stosowane w stopach Al po przeróbce plastycznej?
Cu, Mg, Mn, Ti, Si, Ni, Fe, Zn, Cr
14. Jakie dodatki stopowe są stosowane w odlewniczych stopach Al?
Si, Mn, Cu, Mg, Ni
15.Jaki dodatek zapewnia żaroodporność stopów Al?
Ni (Zr, Ti, Fe)
16.Jakie są typowe zastosowania durali?
-PA7-silniki, obciążone części samolotów i pojazdów, blachy
-PA9-elementy bardzo silnie obciążone, sprzęt lotniczy, transport
-PA21-drut na nity, stosowany w budowie samolotów i silników
17.Jaki jest wpływ na modyfikacji na własności i budowę siluminów?
-wpływ na własności-polepsza właściwości mechaniczne
-wpływ na budowę-z eutektyk siluminu znikają iglaste kryształy krzemu
18.Czym modyfikujemy siluminy podeutektyczne a czym nadeutektyczne?
-podeutektyczne-sodem
-nadeutektyczne-fosforem
19.Jakie struktury są charakterystyczne dla siluminów?
Zawartość Si w siluminach dochodzi do 20% a ich podział i struktury wynikają z układu równowagi Al-Si. Jest to układ z eutektyką o zawartości 12,6% Si, złożoną z roztworu stałego granicznego Si w Al α, roztworu stałego granicznego Al w Si β.
20) Jakie są typowe zastosowania odlewniczych stopów aluminium?
a) AK20 – tłoki silników spalinowych
b) AK11 – armatura okrętowa, pompy, skomplikowane odlewy
c) AK7 – skomplikowane odlewy, części silników
d) AK 52 – głowice silników, cz. samolotów
e) AG10 – odlewy odporne na korozje i uderzenia
f) AM5 - ……… stołowa
21. Jakie są najważniejsze etapy wytwarzania miedzi?
Rudy miedzi (1-4%Cu) – przeróbka mech. – wzbogacanie (flotacje, przepłukiwanie grawitacyjne) – koncentraty (10-50%Cu) – procesy przygotowawcze (prażenie, brykietowanie, aglomeracje)
Procesy metalurgiczne: a)hydrometalurgiczne –ubogie i siarkowe
b)pirometalurgiczne: A) Rudy tlenkowe
B) Rudy siarczkowe-wytapianie kamienia- wydzielanie miedzi – miedź konwektorowa – rafinacja ogniowa – rafinacja elektryczna
22. Z czego wynika różnica ilości zanieczyszczeń w różnych gatunkach czystej miedzi?
Wynika z różnego sposobu otrzymywania
23. Jaki jest wpływ zanieczyszczeń na przewodność właściwą czystej miedzi?
-dodatki obniżające w małym stopniu: Zn, Ag, Cr, Cd
dodatki silnie obniżające: Fe, Si, P, Al., Ni, Be, Cu
24. Jaki jest wpływ zgniotu i wielkości ziarna na właściwości czystej miedzi?
Po zgniocie otrzymujemy większą wytrzymałość i twardość
Im bardziej drobnoziarnista struktura tym większa plastyczność przy nieznacznym spadku wytrzymałości
25. Na jakie grupy dzielimy stopy miedzi?
-mosiądze, -brązy, - miedzionikle, - miedź stopowa
26. Wymień charakterystyczne cechy miedzi stopowej?
Wysoka przewodność elektryczna, wyższe właściwości mechaniczne, korozyjne, wyższa odp. na rektystalizajcę (w por. z czystą Cu)
27.Jaki jest wpływ zawartości cynku na właściwości mosiądzów?
- do zawartości 39% Zn mają dobre właściwości plastyczne:, wraz ze wzrostem zaw. Zn wzrasta wytrzymałość na rozciąganie i twardość
- powyżej 39% Zn mają wys. twardość i obniżoną zdolność do odkształceń plastycznych.
- pow. 45% stop staje się bardzo twardy i kruchy
28. Jaki jest wpływ innych dodatków niż cynk na właściwości mosiądzów?
- Al., Fe, Si - podwyższają wytrzymałość na rozciąganie
- Mn - podwyższa odporność na korozję w wodzie morskiej
-Pb – podwyższa skrawalność
29. Która dodatki i w jaki sposób obniżają zakres jednofazowości mosiądzów?
(brak)
30.Jakie są typowe zastosowania mosiądzów?
części maszyn, łożyska, armatura wodociągowa, cz. pojazdów, okrętów, samolotów, silników
31. Jakie struktury są charakterystyczne dla mosiądzów?
-faza alfa- roztwór stały Zn w Cu o sieci krystalograficznej A1 i zawiera max.39% Zn w temp. otoczenia
-faza beta- sieć kryst. A2 pojawia się powyżej 39% Zn, powyżej 45% (do50%) jest tylko beta
-faza alfa+beta- pomiędzy 39-45% Zn
32. Jaki jest wpływ zawartości cyny na właściwości brązów cynowych?
-do ok. 8%Sn powoduje wzrost wytrzymałości i plastyczności
- dla wyższych zawartości wydłużenie gwałtownie maleje
- powyżej 25% Sn spadek wytrzymałości
33. Jaki jest wpływ szybkości ochładzania na strukturę brązów cynowych?
Ze wzrostem szybkości chłodzenia powiększa się zakres roztworu alfa
34. Jaki jest wpływ zawartości aluminium na właściwości brązów aluminiowych?
-Al. zwiększa właściwości wytrzymałościowe i odporność na korozję, zwiększa podatność na obróbkę plastyczną
35. Jakiej obróbce cieplnej podlegają brązy berylowe?
-przesycanie, starzenie
36. Jakie znaczenie w technice mają brązy berylowe?
-są stopami Cu o najwyższych właściwościach wytrzymałościowych(można z nich wytwarzać narzędzia i elementy sprężyste np. membrany i kontakty sprężynowe
- są niezastąpione tam, gdzie nie dopuszcza się iskrzenia
37. Jaka budowa wynikająca z układu równowagi cechuje miedzionikle?
- ukł. równowagi Cu-Ni nieograniczona rozpuszczalność (…) zarówno w stanie ciekłym jak i stałym
38. Jakie są typowe zastosowania brązów i miedzionikli?
-miedzionikle- do produkcji monet, medali, ozdób
-b. krzemowe- na części maszyn(w odlewnictwie), druty, sprężyny, przem.spożywczy, chemiczny, papierniczy
-b. aluminiowe- śruby okrętowe, urządzenia energetyczne i elektroniczne.
-b. cynkowe- armatura, części pomp
39. Jaki jest sposób otrzymywania magnezu?
ruda magnezu, dolomit, karnalit, --chlorek magnezu(termoelektroliza 700-7500C)--magnez
40. Jakie dodatki stopowe są stosowane w stopach magnezu?
-Al., Zn, Mn, Si, Zr, metale ziem rzadkich
41.Na jakie grupy dzielimy stopy magnezu?
na odlewnicze i do przeróbki plastycznej
42.W jakim celu wytwarza się stopy magnezu z litem?
Głownie na potrzeby przemysłu lotniczego i kosmicznego (stopy te mają najmniejszą gęstość wśród materiałów metalicznych)
43.Jakie są typowe zastosowania stopów magnezu?
Przemysł lotniczy, włókienniczy, ……………
44.Jaki jest sposób otrzymywania cynku?
Metoda hutnicza – redukcja (poprzez wyprażanie) węglanu Zn do tlenku Zn; inne związki są redukowane do siarczanu Zn (w piecu przewałowym), redukcja do tlenku węgla (w retorce), doprowadzenie do parowania, skroplenie Zn
Metoda elektrolizy – związek Zn na bazie siarczanu, wydzielenie O2 na anodzie, wydzielenie Zn na katodzie (otrzymujemy Zn większej czystości niż w metodzie hutniczej)
45.Jaki dodatek stopowy i w jakim celu występuje w stopach cynku?
Aluminium
46.Jakimi właściwościami charakteryzują się znale?
Mają wysoką odporność na rozciąganie i dobrą plastyczność (w stanie obróbki plastycznej)
47.Jakie są typowe zastosowania stopów cynku?
Stosuje się w postaci odlewów ciśnieniowych (np. korpusy i obudowy różnych urządzeń i aparatów pomiarowych, części maszyn do pisania, liczników, gaźników, klamek)
48.W jaki sposób wytwarza się tytan?
Metoda jodkowa – daje metal o wyższej czystości (99,9%)
Metoda redukcji cztero….. tytanu za pomocą magnezu (metoda tańsza)
49.W jakiej temperaturze i jakie sieci obejmuje przemiana alotropowa tytanu?
W temperaturze > 882 C jest siec RPC (regularna przestrzennie centrowana) (A2)
W temperaturze <882 C jest sieć HZ (heksagonalna zwarta) (A3)
50.Jakie składniki strukturalne są charakterystyczne dla stopów tytanu?
O strukturze fazowej α – główny dodatek aluminium, tlen, azot, węgiel
O strukturze dwufazowej α+β – dodatki stabilizujące fazę β (wanad, molibden, chrom, żelazo)
O strukturze fazowej β – duża ilość wanadu, molibdenu lub chromu
51.Jakie są właściwości i typowe zastosowania stopów tytanu?
Bardzo wysoka wytrzymałość (do 1700MPa), bardzo wysoka odporność na korozję, bardzo niska gęstość. Stosuje się w przemyśle lotniczym, kosmicznym, na kadłuby łodzi podwodnych, batyskafy)
52.Na bazie jakich metali wytwarza się satelity?
Wytwarza się z węglików w osnowie kobaltowej
53.Jakie są charakterystyczne właściwości i zastosowania stopów niklu i kobaltu?
Właściwości – są żaroodporne, (Ni z Cu – antykorozyjne i wytrzymałościowe), (z Cu i Zn – galwaniczne, sztućce), (z Cr – żarowytrzymałe – elementy grzewcze pieców).
Zastosowanie – łopatki turbin, przemysł lotniczy, protezy medyczne
54.Jakimi cechami powinny charakteryzować się stopy łożyskowe?
Powinny mieć – wolframową strukturę, złożoną z miękkiej, plastycznej osnowy, której SA zawarte twarde kryształy dające odporność na ścieranie i spełniające rolę cz. Nośnych. Między nimi gromadzi się smar, zmniejszający współczynnik tarcia. Poza tym powinny mieć dobre właściwości odlewnicze i niezbyt wysoką temperaturę topnienia.
55.Na bazie jakich metali tworzy się spoiwa lutownicze miękkie?
Na bazie cyny (ewentualnie z ołowiem)
56.Na bazie jakich metali tworzy się spoiwa lutownicze twarde?
Na bazie mosiądzu i na bazie srebra.
57.Na bazie jakich metali tworzy się stopy rezystywne i oporowe?
Manganin – brąz manganowy (Cu+12% Mn+2%Ni)
Konstantan – 45%Ni, 55%Cu
Nikielina – Cu+Ni+Zn
58.Z jakich stopów tworzy się termobimetale?
Z inwarów + mosiądz dwufazowy/tombak/stal austenityczna
59.Z jakich stopów tworzy się termopary?
Żelazo-konstantan lub platyna-platynorody
60.Na bazie jakich metali tworzy się stopy magnetycznie miękkie?
Czyste żelazo, stale krzemowe (mało C, dużo Si), Permaloy (Ni+Fe)
61.Na bazie jakich metali tworzy się stopy magnetycznie twarde?
Stale wysoko węglowe, stopy Al.-Ni-Co, stopy domieszkami ziem rzadkich, ferryty
62.Wymień typowe zastosowania materiałów magnetycznie miękkich i twardych?
Miękkie – transformatory, prądnice, silniki elektryczne
Twarde – magnesy trwałe
63.Na czym polega i jakie tworzywa otrzymuje się w wyniku polimeryzacji?
Polimeryzacja polega na łączeniu monomerów tego samego typu (zwanych komopo……) w makrocząsteczki. Mają one wiązania podwójne nienasycone.
Polimeryzacja – proces chemiczny łączenia się większej liczby jednostek mono….. w olbrzymią cząsteczkę
W wyniku polimeryzacji otrzymuje się: polietylen (polimeryzacja etylenu CH2= CH2), polichlorek winylu (polimeryzacja chlorku winylu CH2= CHCl), policzterofluoroetylen (polimeryzacja czterofluoroetylenu CF2= CF2), polistyren (polimeryzacja styrenu C6H5-CH = CH2_, polimetakrylan metynu, polimery celulozowe
64.Jakimi właściwościami charakteryzują się termoplasty?
- ich temperatura zeszklenia jest zbliżona do temperatury pokojowej
- są stosowane w stanie szklistym lub wysokoelastycznym z opóźnionym odkształceniem
- ich zachowanie w istotny sposób zależy od czasu działania obciążenia
65.Na czym polega i jakie tworzywa otrzymuje się w wyniku polikondensacji?
- polikondensacja – w przypadku gdy w monomerze nie występuje wiązanie nienasycone a w wyniku reakcji powstaje produkt uboczny (tj woda)
- otrzymuje się:
Poliamidy – termoplast – tworzywa o strukturze łańcuchowej (produkt polikon. kwasów organicznych)
-żywice syntetyczne – termoutwardzacze tworzywa o strukturze usieciowanej (produkt polikon. związków organicznych)
66.Na czym polega i jakie tworzywa otrzymuje się w wyniku poliaddycji?
- poliaddycja – zachodzi między monomerami, w których występuje wiązanie nienasycone
(……. podwójne) nie wydziela się produkt uboczny, uczestniczą dwa różne monomery, proces przebiega stopniowo
Poliuretany, żywice epoksydowe, polikaproamidy
67.Jakimi właściwościami charakteryzują się duroplasty?
- różna zdolność do mięknienia termoplastycznego, zwykle są nierozpuszczalne, ulegają pęknieniu
68.Jakimi właściwościami charakteryzują się elastomery?
- skłonność do dużych odkształceń elastoplastycznych, po oddaniu dużemu odkształceniu w temperaturze pokojowej i po następnym odciążeniu powracają do pierwotnych postaci.
Ich wydłużenie przy rozerwaniu nie przekracza kilku procent W procesie wulkanizacji są modyfikowane do stanu nierozpuszczalnego we wrzących rozpuszczalnikach organicznych
69.Na czym polega wulkanizacja gumy?
- ogrzewaniu wyrobów gumowanych w naczyniach stalowych w temperaturze 110-165º C przez kilka godzin
70.Jakimi cechami charakteryzują się kompozyty?
- są lekkie, łatwe w otrzymywaniu, niska temperatura topnienia (z wyjątkiem kompozytów o osnowie metalicznej i ceramicznej) odporne na pękanie, giętkość (z wł. szklanych)
71.Jakie włókna stosuje się do wytwarzania laminatów?
- włókna szklane, organiczne, ceramiczne (np. węgiel, bor, azbest, mika, nylon 6.6, szkło E ), włókna anamidowe
72.W jaki sposób wytwarzane są proszki metali?
- metoda redukcji
- metoda rozpylania
- metoda elektrolizy
- metoda rozpadu karbonylków
- metoda rozdrabniania mechanicznego
- metoda kondensacji (odparowanie fazy ciekłej)
- wydzielenie się z roztworu na skutek zmiany rozpuszczalności
73.W jaki sposób metoda wytwarzania wpływa na kształt cząsteczek proszków?
- proszki redukowane mają kształt nieregularny o zaokrąglonych krawędziach
- proszki rozpylane mają kształt kulisty
- proszki rozdrabniane mechanicznie - nieregularne
- elektrolityczne – kryształ złożony z szeregu małych monokryształów
- proszki karbonylkowe – najdrobniejsze, rozbijane w większe aglomeraty
- proszki kondensacji – płatki
- proszki wydzielane z r-ru – monokryształy (o kształcie tetraedru)
74.Jakie zjawiska zachodzą podczas prasowania proszków?
- przegrupowani cząsteczek proszku
- odkształcenia sprężyste
- odkształcenia plastyczne
- kruszenie dna materiałów kruchych
75.Jakie zjawiska zachodzą podczas spiekania wyprasek?
- trwałe połączenie cząstek proszków w wyniku dyfuzji i rekrystalizacji
- kurczenie się wypraski i zmniejszanie się porów
76.Jakie są podstawowe operacje w technologi metalurgi proszków?
- wytworzenie mieszaniny proszkowej
- prasowanie
- spiekanie
- obróbka wykańczająca
77.Wymień cechy charakterystyczne dla spieków
- spieki stalowe węglowe – niskie właściwości wytrzymałościowe, mechaniczne, plastyczne, odporność na ścieranie
- spieki stalowe stopowe – wyższe właściwości mechaniczne i hartowność niż węglowe, niskie właściwości plastyczne i udarność
- spieki metali nieżelaznych - dobra przewodność elektryczna i cieplna
- cermetale – duża twardość, odporność na ścieranie i erozję, żaroodporność i odporność na korozję
78 Na czym polega infiltracja spieków?
79.Jakie są zalety i ograniczenia metalurgii proszków?
-możliwość formowania gotowych elementów bez potrzeby kosztownej obróbki mechanicznej
-niewielki koszt produkcji (masowej)
-możliwość wytwarzania tworzyw o składzie i strukturze nieosiągalnej innymi metodami
-możliwość automatyzacji procesu wytwarzania
-małe zużycie materiałów i energii
-metoda przy użyciu ……. nadaje ograniczenia kształtu i wymiaru
80.Które z materiałów elektro-technicznych wytwarza się metalurgią proszków?
- spieki na bazie miedzi (brązy, mosiądze)
michael5262