Ośrodkowy układ nerwowy ver1.pdf
(
165 KB
)
Pobierz
<!DOCTYPE html PUBLIC "-//W3C//DTD HTML 4.01//EN" "http://www.w3.org/TR/html4/strict.dtd">
© Copyright by $taś
Ośrodkowy układ nerwowy
Zmiany morfologiczne w neuronach
Astrocyty
Komórki wyściółki
Obrzęk mózgu (oedema cerebri)
Wady wrodzone
Tarń dwudzielna otwarta i przepuklina
oponowa lub oponowo-rdzeniowa
Tarń dwudzielna utajona (Spina biffida occulta)
Stożek końcowy uwięziony
Torbiel neuroeneralna
Dysgrafia brzuszna
Diastematomyelia
Jamistość rdzenia (syringomyelia)
Zespół Dandy’ego – Walkera
Zespół Arnolda-Chiariego
Wady wrodzone przodomózgowia
Gładkomózgowie (Lissencephalia)
Urazy
Urazy okołoporodowe
Urazy czaszkowo-mózgowe
Choroby naczyniopochodne
Niedokrwienie całkowite
Niedokrwienie miejscowe
Krwotok wewnątrzczaszkowy
Krwiak nadtwardówkowy (haematoma
epidurale)
Krwiak podtwardówkowy (subdurale)
Krwotok mózgowy
Krwotoki podpajęczynówkowe (h.
subarachnoideals)
Inne choroby naczyniopochodne
Encefalopatia nadciśnieniowa
Encefalopatia wielozawałowa
Mózgowa angiopatia amyloidowi (konfofilna)
à
CAA
Zapalenie opon i mózgu
Zapalenia bakteryjne
Ropne zapalenie opon mózgowych
(Leptomeningitis purulenta)
Ropień mózgu (abscessus cerebri)
Ropniak podtwardówkowy (empyema
subdurale)
Ropniak nadtwardówkowy (empyema
epidurale)
Zapalenia wirusowe
Ostre limfocytarne (wirusowe) zapalenie opon
Kleszczowe zapalenie mózgu
Zapalenie mózgu spowodowane HIV-1
Postępująca wieloogniskowa encefalopatia –
PML
Podostre stwardniejące zapalenie mózgu
(SSPE)
Zapalenia grzybicze
Podostre encefalopatie gąbczaste (choroby prionowe)
Choroba Creutzfeldta-Jakoba (CJD)
Wariant choroby Creutzfeldta-Jakoba (vCJD)
Choroby demielinizacyjne
Stwardnienie rozsiane (SM)
Ostre rozsiane zapalenie mózgu i rdzenia
Ostre zamartwicie krwotoczne zapalenie
mózgu i rdzenia typu Horsta
Mielinoliza środkowa mostu
Choroby zwyrodnieniowe
Choroba Alzheimera
Choroba Parkinsona
Choroba Picka
Postępujące porażenie nadjądrowe
Choroba Huntingtona (HD)
Zwyrodnienia rdzeniowo-móżdżkowe
Choroby zwyrodnieniowe neuronu ruchowego
Stwardnienie boczne zanikowe (SLE)
Choroby metaboliczne układu nerwowego
Leukodystrofie (LD)
Leukodystrofia metachromatyczna
Choroba Kraabego
Adrenoleukodystrofia (ALD)
Choroba Pelizaeusa-Merzbachera
Choroba Canavan
Choroba Alexandra
Encefalopatie mitochondrialne
Zespoły metaboliczne pierwotnie uszkadzające istotę
szarą
Zatrucia
Zatrucia tlenkiem węgla
Zatrucie cyjankami
Zatrucie związkami fosforu
Ośrodkowy układ nerwowy
Zmiany morfologiczne w neuronach
·
Ostre uszkodzenie neuronów
o
W następstwie niedotlenienie, w korze mózgowej i móżdżku, po upływie kilkunastu godzin od jego
wystąpienia pojawiają się tzw.
Czerwone neurony
, czyli neurony o silnie eozynochłonnej,
homogennej cytoplazmie, obkurczone, z piknotycznym jądrem. Zanika substancja Nissla (tigroliza)
·
Zanik prosty neuronów
o
Objawia się zmniejszeniem ich liczby w poszczególnych okolicach mózgu dotkniętych chorobą
o
Zanikom neuronów często towarzyszy
satellitoza okołoneuronalna
·
Zwyrodnienie transsynaptyczne
o
Związane z uszkodzeniem znacznej liczby połączeń wstępujących, czego następstwem będzie
zwyrodnienie komórek nerwowych jądra przyjmującego bodźce
·
Zmiany morfologiczne w cytoplazmie neuronów ulegających uszkodzeniu
o
Ciałka wtrętowe (na skutek dysfunkcji lizosomów chyba)
§
Ciałka Negriego
à
wścieklizna
- 1 -
© Copyright by $taś
o
W chorobie Alzheimera wykrywamy w cytoplazmie komórek nerwowych zbitki neurofibryli
o
W chorobie Parkinsona w komórkach nerwowych istoty czarnej i miejsca sinawego występują
ciałka Lewy’ego
o
Selektywna wakuolizacja neuronów ma miejsce w encefalopatiach gąbczastych np. w chorobie
Creutzfeldta-Jakoba
Astrocyty
·
Wraz z oligodendrytami zaliczane do makrogleju
·
Astrocyty wspomagają metabolizm komórki nerwowej, a równocześnie służą odprowadzaniu produktów
katabolicznych, pełnia funkcje barierową, są głównymi regulatorami stężeń jonowych
·
Zmiany morfologiczne w astrocytach
o
Odczyn astrocytarny nazywamy glikozą. Astrocyty uczestniczące w tym procesie powiększają się,
liczba wypustek wzrasta, czasami znacznie nawet do kilkudziesięciu, jądro staje się większe,
pęcherzykowate, a jąderko wyraźne, powiększone i dobrze odgraniczone od otoczenia
o
W móżdżku glej odczynowy astrocytarny w warstwie drobinowej tworzy swoistą strukturę utworzoną
z bardzo gęsto ułożonych wypustek, wertykalnie do powierzchni kory.
à
glejoza izomorficzna
Bergmana
o
Odczyn astrocytarny o charakterze glejozy izomorficznej jest przeciwieństwem glejowy
heteromorficznej, nowotworowej
o
Dodatkową cechą odczynu astrocytarnego jest tworzenie przez te komórki włókien Rosenthala
§
Zawierają one krystalinę i białka szoku cieplnego
§
Występują w niektórych chorobach ośrodkowego układu nerwowego, np. w chorobie
Alexandra
o
Ciałka amyloidowi
à
występują licznie w stanach niedotlenienia, w zaawansowanej miażdżycy, w
mózgu starczym, w chorobach naczyniowych
o
W chorobie Wilsona, w hiperamonemii lub encefalopatiach wrotnowątrobowych w warstwie
podwyściółkowej okolicy trzykomorowej występuje charakterystyczna odmiana komórek
astrocytarnych, czyli komórki Alzheimera typu II (bez związku z chorobą Alzheimera)
Komórki wyściółki
·
Wyścióka stanowi pogranicze miedzy światłem komór a płynem mózgowo-rdzeniowym. Procesy
chorobowe rozwijające się w warstwie podwyściółkowej mogą prowadzić do jej mniej lub bardziej
rozległych uszkodzeń, jakie obserwuje się w zakażeniach wirusem cytomegelii lub w toxoplazmie
·
Wyściółka w stanach chorobowych może okazywać ubytki ciągłości, które są miejscami proliferacji gleju
astrocytarnego, co manifestuje się ziarnistościami na powierzchni wyściółki – granulatio ependymae
·
W ścisłym związku morfologiczno-czynnościowym z wyściółką jest splot naczyniasty
à
jest to struktura
skierowana do światła komór w postaci licznych brodawek luźno ułożonych obok siebie
o
W starzeniu się mózgu można w cytoplazmie komórek nabłonka splotu wykazać obecność
cienkich włókienek amyloidowych nazywanych pierścieniami Biondiego
Obrzęk mózgu (oedema cerebri)
·
To najczęściej występujący stan chorobowy mózgu, a jednym z jego następstw jest wzrost ciśnienia
śródczaszkowego ze skutkami w postaci wgłobień i wklinowań tkanki mózgowej
·
Najczęstszymi przyczynami które wywołują przyrost masy wewnątrz jamy czaszkowej (co powoduje wzrost
ciśnienia śródczaszkowego) są: nowotwory, krwiak pod i nadtwardówkowy, obrzęk mózgu i wodogłowie
·
Każde uszkodzenie bariery krew-mózgu jest przyczyną obrzęku naczyniowego. Jeśli astrocyty nie zdołają
opanować niekontrolowanego napływu wody, uleają zniszczeniu przez rozpad. Zjawisko to nazywano
kazmatodendrozą
·
Obrzęk cytotoksyczny manifestuje się gromadzeniem wody wewnątrzkomórkowo. Występuje w stanach
uogólnionego niedotlenienia lub w kwasicy
o
Zwykle obrzęk naczyniopochodny przechodzi w obrzek cytotoksyczny i amamy w ostateczności do
czynienia z obrzekiem mieszanym
·
Wgłobienia i wklinowania
o
Najczęściej przemieszczają się haki zakrętów hipokampa w kierunku otworu namiotu móżdżku
wciskając się między brzegi namiotu a pień mózgu
o
Kolejnym rodzajem wgłobienia jest przemieszczenie migdałków móżdżku w kierunku otworu
potylicznego wielkiego
o
Wgłobienie zakrętu obręcz do przestrzeni między dolnym brzegiem sierpu a górną powierzchnią
ciała modzelowatego
à
wgłobienie pod sierp
- 2 -
© Copyright by $taś
·
Wgłobienia mogą być przyczyną niezwykle grożnych zmian w postaci wtórnyh wylewów krwawych do
pnia mózgu (krwotoki Dureta)
Wady wrodzone
Tarń dwudzielna otwarta i przepuklina oponowa lub oponowo-rdzeniowa
·
Tarń dwudzielna otwarta (spina bifida aperta) jest to nieprawidłowość w rozwoju polegająca na
niedomknięciu łuków kręgów
·
Rozszczep kręgosłupa (rachischisis_ jest najcięższą postacią wady, w której przez szeroką szczelinę uwypukla
się na zewnątrz tkanka rdzenia kręgowego nie pokryta ani przez opony, ani przez skórą (myeloschisis)
·
Gdy ściana worka przepuklinowego utworzona jest z opony twardej i pajęczej, świało zaś wpełnione jest
wiotką tkanką łączną, wówczas mamy do czynienia z przepukliną ponową (meningocele)
·
Gdy w worku przepuklinowym między oponami i tkankami leżącymi dobrzusznie w stosunku do kopuły
przepukliny wytworzy się jama wypełniona płynem mózgowo-rdzeniowym, to taką zmianą opisujemy jako
torbiel oponową (meningocysteole)
·
Gdy wśród tkanek wypełniających częściowo lub całkowicie worek przepuklinowy znajdują się opony i
tkanka nerwowa rdzenia taką wadę nazywamy przepukliną oponowo-rdzeniową (meningomyelocele)
·
W niektórych przypadkach oprócz wymienionych struktur duża część worka przepuklinowego m postać
torbieli z płynem. Obecność w przepuklinie przestrzeni torbielowatej uzasadnia stosowanie dla niej nazwę –
przepuklina torbielowata oponowo-rdzeniowa (meningomyelocystocele)
Tarń dwudzielna utajona (Spina biffida occulta)
·
Jest to wada na którą składają się
o
Przetoka skórna (sinus dermalis)
o
Torbiel skórzasta (cystis dermoidalis)
o
Tłuszczak (lipoma)
Stożek końcowy uwięziony
·
Zamiast swobodnego umiejscowienia stożka w kanale kręgowym jest on przyczepiony w zamknięciu
doogonowego odcinka kanału przez rozrost tkanki łącznej w tej okolicy
Torbiel neuroeneralna
·
Najczęściej na poziomie kręgosłupa szyjnego
Dysgrafia brzuszna
·
To rzadko występująca wada w okolicy krzyżowej
·
Współistnieje z wadami układu moczowo-płciowego
·
Towarzyszą jej torbiele skórzaste, tłuszczaki i niekiedy potworniaki
Diastematomyelia
·
Czyli rozdwojenie rdzenia wzdłuż osi dwubrzeżnej (horyzontalnej) bez udziału kanału centralnego
Jamistość rdzenia (syringomyelia)
·
Dochodzi do utworzenia wydłużonej w osi grzbietowo-ogonowej jamy kształtem przypominającej flet,
umiejscowionej zwykle grzbietowo w stosunku do rdzenia kręgowego
Zespół Dandy’ego – Walkera
·
Na zespół ten składają się wodogłowie wewnętrzne, niedorozwój lub brak robaka móżdżku i torbiel
znajdująca się w tym miejscu, która ma łączność z komorą IV
·
Głowa dziecka jest powiększona, a czaszka w okolicy potylicznej wykazuje nadmierne uwypuklenie łuski
kości potylicznej
- 3 -
© Copyright by $taś
Zespół Arnolda-Chiariego
·
W zespole tym (typ II) dochodzi do przemieszczenia rdzenia przedłużonego, mostu i robaka móżdżku do
powiększonego otworu potylicznego wielkiego
·
Przemieszczona komora IV przybiera kształt wydłużonego rombu
·
Typy malformacji wg Wikipedia
§
I
Przemieszczone migdałki móżdżku, często współistnieje łagodne wodogłowie
§
II
Przemieszczenie robaka móżdżku, opuszki i mostu łącznie z komorą IV
§
III
W otworze potylicznym znajduje się cały móżdżek
§
IV
Oprócz przemieszczenia móżdżku zaburzenia jego budowy
Wady wrodzone przodomózgowia
Gładkomózgowie (Lissencephalia)
·
Czyli bezzakrętowość (Agyria)
·
Cechuje się zupełnym brakiem wykształcenia zakrętów lub bardzo słaym ich zarysowaniem przez płytkie
rowki
Urazy
Urazy okołoporodowe
·
Najczęstszymi następstwami urazu okołoporodowego są zmiany krwotoczne
·
Rozdarcia wewnątrzczaszkowych struktur np. sierpu lub namiotu są przyczyną ograniczonych lub rozlanych
krwawień podtwardówkowych lub podpajęczynówkowych
·
Krwotoki śródmiąższowe występują najczęściej w okolicy przykomorowej komory III oraz w jądrach
podstawy
·
W mózgach niedojrzałych w okolicach okołokomorowych znajdują sialiczne niedojrzałe naczynia
à
gdy
dojdzie do niedotlenienia z następczym przekrwieniem to te właśnie naczynia ulegają uszkodzeniu
·
Następstwa zmian krwotoczno-niedokrwiennych
o
Niedowłady połowicze u dzieci z mózgowym porażeniem dziecięcym
o
Zaburzenie przepływu CSF i wodogłowie
o
Następstwem uszkodzeń krwotocznych są torbiele pokrwotoczne rozpoznawane jako
encefalopatia jamista lub wielotorbielowata
·
Odczyn naprawczy
o
Zmiany bliznowate
à
w następstwie rozplemu astrogleju (ulegyria)
o
Marmurkowatość mózgu (w jądrach mózgu obserwowane)
à
nieprawidłowa mielinizacja
rozsianych ognisk, w których uprzednio doszło do zaników neuronów wskutek ischemii
Urazy czaszkowo-mózgowe
·
W urazie przemieszczenie kości jest przyczyną rozerwania opon i tkanki mózgowej
à
to rozdarcie mózgowia
(laceratio cerebri)
o
W następstwie tego może rozwinąć się proces odczynowy, którego następstwem mogą być:
·
Blizna oponowo-mózgowa
·
Częsta przyczyna padaczki
·
Ropień pourazowy
·
Na powierzchni mózgu zmarłego z powodu urazu, na kopułach zakrętów przezerają przez oponę pajęczą i
naczyniówkę w miejscach bez krwawienia podpajęczynówkowego drobne ogniska krwotoczne wielkości
główki szpilki, zlewające się ze sobą
à
to ogniska krwotoczne, które nazywamy ogniskami stłuczeniowymi
(foci contusiones)
o
Powstają w następstwie ruchów mózgu w jamie czaszkowej po urazie
o
Zachowanie się mózgu w czasie urazu wyjaśnia powstanie uszkodzenia w położeniu przeciwległym
do pierwotnego miejsca urazu, tzw. uszkodzenie contre coup
·
Do późnych morfologicznych następstw urazów czaszkowo-mózgowych zaliczamy
- 4 -
© Copyright by $taś
o
Późny krwiak Bolingera – to wyraźnie odgraniczony krwiak, umiejscowiony w istocie białej płata,
który może być operacyjnie usunięty. Krwiaki te występuą rzadko, do trzech miesięcy od urazu
o
Zanik mózgu
o
Wodogłowie wewnętrzne
Choroby naczyniopochodne
·
Choroby naczyniopochodne OUN są trzecią najczęstszą przyczyną zgonów po chorobach serca i
nowotworach w krajach wysoko uprzemysłowionych
·
Następstwem uszkodzenia naczyń mózgowych jest najczęściej udar, czyli nagłe, ostro występujące
uszkodzenie mózgu, w wyniku którego dochodi do załamania procesów życiowych.
o
Przyczyną udaru mózgowego jest albo zawał mózgu (encephalomalacia) albo krwotok do mózgu
·
Mózg wymaga takiej ilości krwi którą zapewnia 15% objętości wyrzutoerj serca
·
Zapotrzebowanie mózgu na tlen wymaga dla pokrycia jego potrzeb 20% ogólnej objętośći tlenu krwi
krążącej
·
Przepływ mózgowy wynosi 50 ml krwi na 100g tkanki mózgowej na minutę
·
Stopień uszkodzenia mózgu zależy od szybkości rozwoju niedokrwienia i czasu jego trwania. Przyjmuje się że
8-9 minutowe całkowite niedotlenienie staje się przyczya nieodwracalnego zahamowania procesów
życiowych komórki nerwowej. Najwcześniej w następstwie niedotlenienia umierają komórki Purkiniego,
następnie neurony hipokampa, a w trzeciej kolejności komórki nerwowe kory mózgu
Niedokrwienie całkowite
·
Rozległość i stopień uszkodzenia neuronów nie są jednolite ponieważ neurony wykazują cechy wybiórczej
wrażliwości na niedotlenienie (najwrażliwsze są komórki nerwowe)
·
Okresowe spadki CTK mogą być przyczyną występowania sierpowatego kształtu zawałów na graniczy
unaczynienia między terenem zaopatrywanym przez sąsiadujące tętnice
·
Dłużej trwające niedokrwieni mózgu doprowadza do rozwoju kwasicy metabolicznej, która jest jedym z
wtórnych czynników generujących obrzęk mózgu
·
Linia prosta w EEG odpowiada klinicznie stanowi nazwanemu śmiercią mózgową
·
Morfologia
o
W czasie autopsji stwierdzamy mózg w stanie skrajnego obrzęku, o wygładzonej powierzchni,
zastoinowo przekrwiony, z wybroczynami krwawymi wokół naczyń, miękki, prawie rozpływający się
o
12-24h od początku choroby widoczne są najpierw liczne mikrowodniczki w cytoplazmie potem
ujamnieją się czerwone neurony
o
W następnych dniach, do około 2 tygodni rozwijają się zmiany martwicze
à
martwica rozpływna
(encephalomalacia)
o
Jeśli zmiany martwicze rozwijają się w ograniczonym zakresie, w jednej lub dwóch warstwach
komórkowych kory, przybierają one charakterystyczny wygląd i nazywane są martwicą blaszkową,
laminarną
Niedokrwienie miejscowe
·
Martwicę tkanki powstającą w wyniku odcięcia dopływu krwi do pewnego obszaru mózgu, w którego
wyniku dochodzi do jego niedokrwienia, nazywamy zawałem (infarctus), lub rozmiękaniem mózgu
(encephalomalacia).
o
Jest to najczęściej zawał blady, zwany też niedokrwiennym
·
Może też dojść do wtórnego ukrwotocznienia zawału bladego, upodabniającego zawał blady do zawału
krwotocznego
·
Najczęstszą przyczynę zmian zakrzepowych jest miażdżyca tętnic
·
Najczęściej dotknięta zmianami miażdżycowymi jest tętnica mózgu środkowa
·
O wiele rzadziej przyczyną ogniskowego niedotlenienia i niedokrwienia są pozamiażdżycowe choroby
naczyń
o
Zapalenia naczyń
o
Guzkowe zapalenie tętnic (polyarteritis nodosa)
o
Ziarniniakowe zapalenie mózgu (encephalitis granulomatosa)
·
Do rzadkich schorzeń należy zespół CADASH (cerebral autosomal dominant arteriopathy with subcortical
infarcts and leucoencephalopathy)
o
Występuje rodzinnie
o
Nawracające zawały lub rzadziej krwotoki mózgowe umiejscowione głównie podkorowo
- 5 -
Plik z chomika:
k2rolina
Inne pliki z tego folderu:
Nerki ver1.pdf
(2080 KB)
Oko ver2.pdf
(425 KB)
Przewód pokarmowy ver1.pdf
(399 KB)
Płuca ver1.pdf
(219 KB)
Nos, ucho ver1b.pdf
(99 KB)
Inne foldery tego chomika:
Słowo o chorobie Stachura
Zgłoś jeśli
naruszono regulamin