choroby demielinizacyjne.odt

(46 KB) Pobierz

Choroby demielinizacyjne

Dr D. Dziewulska

 

Składniki mieliny:

                     lipidy 70-75% (tak jak w innych błonach komórkowych)

                     białka 25-30% (>50% to białko PLP, MBP, MOG, MAG, MOSP). Wszystkie te białka są transmembranalne, poza MBP, które znajduje się na powierzchni cytoplazmatycznej osłonki mielinowej.

 

Białko

Obwodowy układ nerwowy

Ośrodkowy układ nerwowy

PLP

<1%

50,00%

MBP

10,00%

30,00%

Białko 22

5,00%

<1%

Białko zero

>50%

-

MOG

-

0,50%

MOSP

-

1,00%

 

 

Demielinizacja

Dysmielinizacja

Mielogeneza

Prawidłowa

Zaburzona

Symetria zmian

Rzadko

Często

Brzeg ogniska

Ostro odgraniczony

Rozmyty

Glejoza

Anizomorficzna

Izomorficzna

Aksony

Późne uszkodzenie

Wczesne uszkodzenie

Reakcja zapalna

(+)

(-)

 

Dysmielinizacja:

                     leukodystrofia Krabego

                     leukodystrofia metachromatyczna

                     adrenoleukodystrofia

                     choroba Canavany

                     choroba Pelizaeusa-Menbachera.

 

Demielinizacja:

                     wtórna

- zwyrodnienie wallerowskie

- niedokrwienie.

                     pierwotna

- o znanej etiologii (SSPE, PML, tropikalna parapareza, osmotyczne zaburzenia demielinizacji, ostre rozsiane zapalenie opon i rdzenia)

- idiopatyczna (SM, stwardnienie koncentryczne Balo, choroba Marburga, choroba Schildera, choroba Devica, zapalenie nerwu wzrokowego).

 

 

Stwardnienie rozsiane

                     1868 – Charcot rozpoznaje SM i wyodrębnia je jako jednostkę chorobową; triada Charcot: oczopląs, drżenie zamiarowe, mowa skandowana)

                     kryteria Posera

                     hipotezy:

- wirusowa: herpes, paramyxowirusy, retrowirusy

- molekularnej mimikry: reakcja krzyżowa limfocytów T z białkami mieliny

- autoimmunologiczna: uczulenie na białka mieliny.

                     Podatność genetyczna:

- geny odpowiedzi komórkowej i humoralnej leżące na chromosomie 6 i 7

- geny kodujące białka receptorowe limfocytów T leżące na chromosomie 7 i 14

                     aktywne ognisko demielinizacyjne

- okołonaczyniowe (-tętnicze) nacieki limfocytarne

- rozproszone makrofagi zawierające produkty rozpadu mieliny

- rozpad osłonki mielinowej ze względnie dobrym zachowaniem aksonów

                     stare ognisko demielinizacyjne

- blaszki niekatywne (uszkodzenie aksonów, nasilona glejoza astrocytarna)

- blaszki aktywne (naciek z limfocytów i makrofagów; część centralna przypomina blaszkę nieaktywną, obwód przypomina blaszkę aktywną).

 

To przewlekła, zapalna, demielinizacyjna chorobacentralnego układu nerwowego, w której dochodzi do wieloogniskowego uszkodzenia (demielinizacji i rozpadu aksonów) tkanki nerwowej.

Choroba ma najczęściej przebieg wielofazowy z okresami zaostrzeń i poprawy. Częstość jej występowania zależy od rejonu geograficznego i waha się od 2 do 150 na 100 000 ludności w zależności od kraju i konkretnej populacji[1]. Stwardnienie rozsiane zostało po raz pierwszy opisane w 1868 przez Jeana-Martina Charcota. Dotyczy najczęściej osób młodych, ze szczytem występowania między 20. a 40. rokiem życia, i nieznaczną przewagą zachorowań u kobiet niż mężczyzn.

W ogólnym rozumieniu SM jest chorobą dotyczącą komórek nerwowych (neuronów), glejowych (oligodendrocyty), komórek odpornościowych mózgu (mikroglej) w której dochodzi do uszkodzenia otoczki mielinowej wokół wypustek komórek nerwowych, co powoduje niemożność prawidłowego przekazywania impulsów wzdłuż dróg nerwowych w mózgowiu i rdzeniu kręgowym. Nazwa "stwardnienie rozsiane" odzwierciedla rozsianie procesu patologicznego w różnych miejscach układu nerwowego, jak również rozsiew zmian w czasie.

Aktualnie uważa się, iż stwardnienie rozsiane jest chorobą autoimmunologiczną, w której układ odpornościowy gospodarza zwalcza komórki własnego organizmu, w tym przypadku w tkance nerwowej. Mniej powszechny jest pogląd o neurodegeneracyjnym charakterze o niejasnym podłożu metabolicznym. Rozważa się również rolę zakażeń wirusowych (np. wirusem Epsteina-Barr) pewnych innych nieznanych czynników środowiskowych. Niektórzy wskazują również na znaczenie niedoboru witaminy D przede wszystkim w dzieciństwie. Najnowsze doniesienia wskazują również że przyczyną SM może być przewlekła mózgowo – rdzeniowa niewydolność żylna (CCSVI).

Stwardnienie rozsiane może powodować wiele objawów i zespołów objawów; najczęściej są to zaburzenia ruchowe, czuciowe, móżdżkowe (zaburzenia równowagi), zaburzenia widzenia, zaburzenia autonomiczne, zespoły bólowe oraz objawy psychiatryczne: zaburzenia poznawcze i zaburzenia nastroju. Częstym objawem jest również przewlekłe zmęczenie. Stwardnienie rozsiane jest jedną z najczęstszych przyczyn niepełnosprawności u osób młodych, aczkolwiek wielu pacjentów może doświadczać łagodnego przebiegu.

Stwardnienie rozsiane może przyjąć jedną z poniższych form:

                     postać remitująco-nawracającą (relapsing-remmiting),

       postać wtórnie postępującą (secondary progressive),

       postać pierwotnie postępującą (primary progressive),

       postać postępująco-nawracającą (progressive relapsing).

Obecnie nie jest znane leczenie przyczynowe stwardnienia rozsianego, jednak znaczna liczba chorych na świecie i prowadzący do inwalidztwa przebieg choroby sprawiają, że na świecie przeprowadza się liczne próby lecznicze z coraz to nowymi substancjami.

Francuski neurolog Jean-Martin Charcot był pierwszym, który przedstawił stwardnienie rozsiane jako odrębną jednostkę chorobową; dokonał tego w 1868. W podsumowaniu wcześniejszych doniesień naukowych i samodzielnych obserwacji klinicznych oraz patologicznych nazwał chorobę sclerose en plaques. Trzy objawy SM znane są dziś jako triada Charcota, są to: dyzartria, ataksja i drżenie. Charcot opisał też zmiany poznawcze u pacjentów z SM, u których rozpoznał "wyraźne osłabienie pamięci" i "spowolnienie myślenia".

Przed Charcotem opisy wielu klinicznych obserwacji choroby przedstawili McKenzie w 1840 roku[3], Robert Hooper, brytyjski patolog i praktykujący lekarz, Robert Carswell, brytyjski profesor patologii, i Jean Cruveilhier, francuski profesor anatomii patologiczne. Friedrich von Frerichs i Valentiner jako pierwsi określili nawroty jako cechę charakterystyczną choroby w 1849 roku[7]. Georg Eduard Rindfleich w 1863 roku opisał ogniskową naturę zmian[8]. Charcot cytował też starsze prace Frommanna, Ordensteina, Boucharda i Vulpiana.

W późniejszych latach odrębne postaci choroby, uważane niekiedy za odrębne jednostki chorobowe, opisywali...

Zgłoś jeśli naruszono regulamin